Een verklaring van erfrecht is een akte van de notaris waarin staat wie is overleden, wie de erfgenamen zijn en wie namens hen mag handelen. Banken en andere instanties vragen erom voordat zij geld vrijgeven of iets op naam van een erfgenaam zetten. Niet altijd: of je hem nodig hebt, hangt af van de situatie.
Kort antwoord
Je hebt een verklaring van erfrecht nodig als een bank, verzekeraar of de notaris bij een verkoop moet weten wie bevoegd is. Vaak bij een grotere erfenis, een woning of een ingewikkelde familie. Vraag het de instantie voordat je hem laat opstellen. Bij ons kost hij vanaf € 349,-.
Op deze pagina
- Wat staat er in een verklaring van erfrecht?
- Wanneer heb je hem nodig?
- Wie is erfgenaam?
- Zonder testament en met testament
- Erfenis aanvaarden of verwerpen
- Zo vraag je hem aan
- Wat kost een verklaring van erfrecht?
- Per instantie: bank, verzekeraar, pensioen en belasting
Wat staat er in een verklaring van erfrecht?
De verklaring van erfrecht is het bewijs van wie erft en wie mag handelen. Er staat in:
- wie er is overleden en wanneer;
- of er een testament is;
- wie de erfgenamen zijn;
- of zij de erfenis hebben aanvaard of verworpen;
- wie de nalatenschap mag afwikkelen: een executeur of een gevolmachtigde van de erfgenamen.
Voordat de notaris de verklaring opstelt, zoekt hij dit uit. Hij kijkt in het Centraal Testamentenregister of er een testament is en in de Basisregistratie Personen wie de familie is.
Wanneer heb je een verklaring van erfrecht nodig?
Een verklaring van erfrecht is niet automatisch nodig. De instantie die iets moet vrijgeven of overschrijven, bepaalt welk bewijs zij wil zien. Vaak vraagt zij een verklaring van erfrecht bij:
- De bank, vooral bij een rekening op naam van alleen de overledene en een groter bedrag. Bij een kleiner bedrag is een formulier van de bank vaak genoeg. Zie bankzaken na een overlijden.
- Een woning die op naam van de erfgenamen moet of verkocht wordt. De notaris moet dan vaststellen wie bevoegd is, en het Kadaster schrijft de verklaring in.
- Een verzekeraar, als de uitkering naar de erfgenamen gaat in plaats van naar iemand die met naam in de polis staat. Zie verzekeringen na een overlijden.
Voor een nabestaandenpensioen, de AOW of een uitkering is hij meestal niet nodig: die gaan naar de partner of de kinderen. Zie pensioen en uitkeringen na een overlijden. Twijfel je? Doe de erfrecht-check of lees wanneer je hem niet nodig hebt.
Wie is erfgenaam? De wettelijke erfopvolging
Is er geen testament, dan bepaalt de wet wie erft. De wet kent vier groepen. Alleen de eerste groep waarin iemand leeft, erft.
- Groep 1: de echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen. Is een kind al overleden, dan erven diens kinderen in zijn plaats.
- Groep 2: de ouders, broers en zussen. Ouders erven altijd minstens een kwart.
- Groep 3: de grootouders en hun nakomelingen, zoals ooms, tantes, neven en nichten.
- Groep 4: de overgrootouders en hun nakomelingen.
Binnen een groep erft ieder in principe een gelijk deel. Samenwoners zonder testament zijn geen erfgenaam van elkaar. Meer in wie kan erfgenaam zijn.
Wat dit voor jou betekent, hangt af van wie er is overleden. Lees wat er speelt als het gaat om je partner, je partner met wie je niet getrouwd was, je vader of moeder, je kind, een ouder van minderjarige kinderen of iemand zonder partner of kinderen. Zijn de erfgenamen het niet eens? Lees wat je dan kunt doen.
Verklaring van erfrecht zonder testament
Zonder testament volgt de verklaring de wet. Was de overledene getrouwd of geregistreerd partner, dan geldt de wettelijke verdeling: de langstlevende partner krijgt alle bezittingen en de kinderen krijgen een vordering in geld ter grootte van hun erfdeel. Die vordering hoeft meestal pas na het overlijden van de langstlevende te worden betaald. Lees wat de wettelijke verdeling betekent.
Ook zonder testament kijkt de notaris in het Centraal Testamentenregister. Pas als vaststaat dat er geen testament is, mag hij de wet volgen.
Verklaring van erfrecht met testament
Is er een testament, dan gaat dat voor op de wet. De overledene heeft dan zelf bepaald wie erft en wie de nalatenschap afwikkelt. De notaris vraagt het laatste testament op en beoordeelt de inhoud.
Staat er in het testament een executeur, dan wikkelt die de nalatenschap af. Is er geen executeur, dan wijzen de erfgenamen samen iemand aan. Soms is een verklaring van executele genoeg. Lees het verschil tussen erfrecht en executele en wat een executeur doet.
Erfenis aanvaarden of verwerpen
Voordat de verklaring er is, kiest elke erfgenaam wat hij met de erfenis doet. Er zijn drie keuzes:
- Zuiver aanvaarden. Je krijgt de bezittingen en de schulden. Zijn de schulden groter, dan betaal je die ook uit je eigen geld.
- Beneficiair aanvaarden. Je bent niet met je eigen geld aansprakelijk als de schulden groter blijken dan de bezittingen.
- Verwerpen. Je krijgt niets en betaalt ook niets. Je deel gaat naar wie na jou erft.
Let op: zuiver aanvaarden gaat soms ongemerkt. Wie spullen van de overledene meeneemt of schulden van de overledene betaalt, kan geacht worden zuiver te hebben aanvaard. Dat geldt ook voor het terugbetalen van toeslag. Zie belastingen, toeslagen en schulden en zuiver, beneficiair of verwerpen.
Zo vraag je een verklaring van erfrecht aan
- Je geeft de gegevens van de overledene door. Wij starten het onderzoek.
- De notaris zoekt uit wie de erfgenamen zijn. Hij kijkt in het testamentenregister en de basisregistratie, en vraagt de erfgenamen of ze de erfenis aanvaarden.
- Je ontvangt de verklaring van erfrecht. Daarmee kun je bij de bank en andere instanties de nalatenschap afhandelen.
Hoe lang het duurt, hangt vooral af van hoe snel duidelijk is wie de erfgenamen zijn en hoe snel zij reageren. Een bezoek aan een notariskantoor is niet nodig. Je hoeft ook niet naar de notaris die het testament heeft gemaakt.
Wat kost een verklaring van erfrecht?
Bij ons kost een verklaring van erfrecht vanaf € 349,-, all-in en zonder uurtarief. Wat het in jouw situatie wordt, hangt af van onder meer een testament en het aantal erfgenamen. Op de productpagina vraag je een kostenindicatie aan voor jouw situatie.
Waaruit de rekening bestaat, wat hem duurder maakt en hoe je prijzen eerlijk vergelijkt, lees je in wat kost een verklaring van erfrecht.
Per instantie: bank, verzekeraar, pensioen en belasting
Welke instantie welk bewijs vraagt, verschilt. Per onderwerp staat het uitgezocht, met per organisatie wat zij vragen:
- Wie moet je informeren na een overlijden? Alle organisaties op een rij.
- Bankzaken na een overlijden: ING, Rabobank, ABN AMRO, ASN Bank, Triodos en Knab.
- Verzekeringen na een overlijden: wie de uitkering krijgt.
- Pensioen en uitkeringen: SVB, UWV, ABP en PFZW.
- Belastingen, toeslagen en schulden: erfbelasting, toeslagen, DUO en CJIB.
Alle stappen na een overlijden op volgorde vind je op na een overlijden: wat moet je regelen?