Belastingen, toeslagen en schulden na een overlijden

Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht.

Na een overlijden krijg je post van de Belastingdienst, van Dienst Toeslagen en soms van DUO of het CJIB. Veel daarvan gaat vanzelf. Eén ding is belangrijk om te weten voordat je iets betaalt: wie een schuld van de overledene betaalt, kan daarmee de erfenis aanvaarden, ook de schulden.

Deze pagina hoort bij na een overlijden: wat moet je regelen?, het overzicht van alle stappen. Over de verklaring van erfrecht zelf lees je in alles over de verklaring van erfrecht.

Op deze pagina

• Betaal niet meteen
• Erfbelasting
• Inkomstenbelasting en de nabestaandenmachtiging
• Toeslagen
• Een belastingschuld van de overledene
• Studieschuld bij DUO
• Boetes en vorderingen van het CJIB
• De veilige volgorde

Betaal niet meteen

Als erfgenaam kies je of je de erfenis aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt. Wie zich als erfgenaam gedraagt, bijvoorbeeld door schulden van de overledene te betalen, kan geacht worden de erfenis zuiver te hebben aanvaard. Dan ben je met je eigen geld aansprakelijk voor alle schulden.

Dienst Toeslagen waarschuwt hier zelf voor: wie toeslag van de overledene terugbetaalt, aanvaardt misschien automatisch de hele erfenis. Zoek daarom eerst uit hoe de erfenis ervoor staat. Lees zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen en schulden in de erfenis.

Erfbelasting

• De Belastingdienst stuurt binnen vier maanden na het overlijden een brief waarin staat of de erfgenamen aangifte erfbelasting moeten doen.
• Is er een executeur aangewezen in het testament of in de verklaring van erfrecht, dan gaat die brief naar de executeur. Anders naar de erfgenamen.
• Is er een executeur, dan doet hij de aangifte voor alle verkrijgers. Zie de executeur na een overlijden.
• Geen brief gekregen? Beoordeel dan zelf of er aangifte nodig is. Dat is zo als iemand meer erft dan zijn vrijstelling. Zie de tarieven en vrijstellingen van de erfbelasting.

Inkomstenbelasting en de nabestaandenmachtiging

• Met een nabestaandenmachtiging regel je de belasting- en toeslagzaken van de overledene online. Je logt in met je eigen DigiD via "Voor iemand anders". Gebruik niet de DigiD van de overledene.
• Na afloop van het belastingjaar doe je zo ook de aangifte inkomstenbelasting voor de overledene. De vooringevulde aangifte staat vanaf 1 maart klaar.
• Krijgt de overledene nog geld terug, dan kun je het rekeningnummer niet met de machtiging doorgeven. De Belastingdienst stuurt daarvoor een brief.

Toeslagen

• De gemeente geeft het overlijden door aan Dienst Toeslagen, die de toeslag daarna vanzelf stopt.
• Bij de condoleancebrief zit een formulier waarop je een contactpersoon doorgeeft. Stuur het snel terug: dan gaat alle post op naam van de overledene naar die persoon.
• Daarna volgt een brief over het terugbetalen van de toeslag die na het overlijden nog is uitbetaald. Dat valt niet te voorkomen.
• Weet je nog niet of je de erfenis aanvaardt? Bel dan de BelastingTelefoon voor nabestaanden. De betaling kan worden uitgesteld.

Een belastingschuld van de overledene

Had de overledene een belastingschuld, dan hangt het van jouw keuze af of je daarvoor opdraait. Verwerp je de erfenis, dan ben je niet aansprakelijk. Aanvaard je beneficiair, dan worden de schulden alleen uit de erfenis betaald en niet uit je eigen geld. Voor verwerpen en beneficiair aanvaarden leg je een verklaring af bij de rechtbank. Meer in een nalatenschap verwerpen.

Studieschuld bij DUO

Bij overlijden wordt de volledige studieschuld kwijtgescholden. DUO verhaalt de studieschuld niet op de partner, de kinderen of de familie. Je hoeft die schuld dus niet af te lossen uit de erfenis.

Boetes en vorderingen van het CJIB

Het CJIB int verschillende soorten vorderingen, van verkeersboetes tot schadevergoedingen. Wat er na een overlijden mee gebeurt, hangt af van het soort vordering. Neem contact op met het CJIB, met het nummer dat op de brief staat, meld het overlijden en vraag wat er met die vordering gebeurt. Betaal niet voordat je dat weet en voordat je weet of je de erfenis aanvaardt.

De veilige volgorde

1. Stuur het formulier van Dienst Toeslagen terug en geef een contactpersoon door.
2. Vraag een nabestaandenmachtiging aan als je de belastingzaken gaat regelen.
3. Betaal geen rekeningen of terugvorderingen op naam van de overledene voordat je weet hoe de erfenis ervoor staat.
4. Kies of je de erfenis aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt.
5. Wacht de brief over de erfbelasting af en doe aangifte als dat nodig is.

Verder na een overlijden

Zie ook bankzaken, verzekeringen en pensioen en uitkeringen na een overlijden. Vraagt een instantie om een verklaring van erfrecht? Bekijk de verklaring van erfrecht of doe eerst de erfrecht-check.

Wie moet je nog meer laten weten? Zie wie moet je informeren na een overlijden: alle organisaties op een rij.