Zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen: wat kies je?
Drie keuzes met heel verschillende gevolgen. Wat ze betekenen, wanneer welke past, en waarom je beter niets aanraakt voordat je gekozen hebt.
Door mr R.T. van Leeuwen27-08-20262 min lezen
Als erfgenaam maak je een keuze, ook als je daar niet actief over nadenkt. Er zijn drie mogelijkheden en het verschil zit vooral in wat er gebeurt als er schulden blijken te zijn.
1. Zuiver aanvaarden
Je neemt de nalatenschap zoals hij is, met bezittingen en met schulden. Blijken de schulden groter dan het bezit, dan kun je met je eigen vermogen aansprakelijk worden. Dit is de gewone keuze wanneer duidelijk is dat er meer bezit dan schuld is.
2. Beneficiair aanvaarden
Je aanvaardt onder voorbehoud. Je krijgt alleen wat er na aftrek van de schulden overblijft en je eigen vermogen blijft buiten schot. Daar staat tegenover dat de afwikkeling aan regels gebonden is en meer werk kost. Zie beneficiair aanvaarden.
3. Verwerpen
Je wilt er helemaal buiten blijven. Je krijgt niets en je bent nergens voor aansprakelijk. Let op het gevolg: jouw plaats kan worden ingenomen door je eigen kinderen, en dan verschuift het probleem in plaats van dat het verdwijnt. Zie een nalatenschap verwerpen.
Hoe je kiest
De keuze leg je vast met een verklaring bij de rechtbank, die in het boedelregister wordt opgenomen. Zuiver aanvaarden kan ook via een onderhandse verklaring of door gedrag. De notaris kan dat begeleiden en doet dat vaak als onderdeel van de verklaring van erfrecht.
De valkuil: kiezen zonder het te weten
Gedrag kan gelden als zuiver aanvaarden. Denk aan spullen meenemen, geld opnemen of de inboedel verdelen. Doe je dat, dan kan de weg naar beneficiair aanvaarden afgesloten raken, en zit je dus ook aan eventuele schulden vast.
Wat precies wel en niet meetelt is genuanceerd en hangt af van de situatie. Bij de minste twijfel: raak niets aan en bel de notaris voordat je iets doet. Dat is de goedkoopste voorzorg die er bestaat.
Wanneer je vooral even wacht
Je hebt geen zicht op de administratie.
De overledene had een onderneming of stond ergens borg.
Er is weinig contact geweest en je weet niet hoe hij ervoor stond.
Er komen aanmaningen binnen.
Je kunt niet eindeloos wachten: er kan een termijn worden gesteld. Maar een paar weken uitzoeken is bijna altijd verstandiger dan snel tekenen.