Beneficiair aanvaarden bij de wettelijke verdeling: partner en kinderen

Wanneer geldt de wettelijke verdeling?

De wettelijke verdeling geldt als iemand overlijdt die een echtgenoot of geregistreerd partner en een of meer kinderen als erfgenamen achterlaat. Dat is zo als er geen testament is, en ook als er wel een testament is waarin de wettelijke verdeling niet buiten toepassing is gezet. Wat de wettelijke verdeling verder inhoudt, lees je in wettelijke verdeling: wat betekent dat voor de langstlevende en de kinderen?

Waren jullie niet getrouwd en geen geregistreerd partners? Dan geldt de wettelijke verdeling niet. Lees mijn partner is overleden en we waren niet getrouwd.

Wie betaalt de schulden?

Bij de wettelijke verdeling krijgt de partner van rechtswege alle bezittingen van de nalatenschap. Daar hoort bij dat de partner ook de schulden van de nalatenschap moet betalen, tegenover de schuldeisers en tegenover de kinderen.

Ieder kind krijgt een geldvordering op de partner, ter waarde van zijn erfdeel. Die vordering hoeft de partner in de regel pas te betalen als hij zelf overlijdt of failliet gaat. Is de nalatenschap negatief, dan is het erfdeel van de kinderen niets waard en hun vordering dus ook niet.

Wat betekent beneficiair aanvaarden voor de partner?

Omdat de schulden bij de partner terechtkomen, is de keuze van de partner het belangrijkst. Aanvaardt de partner zuiver en zijn er meer schulden dan bezittingen, dan kunnen schuldeisers het tekort ook uit het eigen vermogen van de partner halen.

Aanvaardt de partner beneficiair, dan is zijn eigen vermogen in beginsel beschermd tegen de schulden van de nalatenschap. De nalatenschap moet dan wel volgens de wet worden vereffend: een boedelbeschrijving, de schuldeisers betalen in de wettelijke volgorde en verantwoording afleggen. Lees hoe dat gaat in beneficiair aanvaarden: wat is het en hoe regel je het?

Let op: beneficiair aanvaarden beschermt alleen tegen schulden van de nalatenschap. Was je in gemeenschap van goederen getrouwd of stond je mee op een lening, dan kan een schuld ook jouw eigen schuld zijn. Daar helpt beneficiair aanvaarden niet tegen.

Wat betekent het voor de kinderen?

Voor de kinderen ligt het anders. Schuldeisers van de nalatenschap kunnen in beginsel niets halen uit het eigen bezit van een kind. Alleen de geldvordering van het kind op de partner telt mee. Heeft de partner een deel van die vordering al aan het kind betaald, dan kunnen schuldeisers tot dat bedrag wel bij het kind terecht.

Ook bepaalt de keuze van de kinderen niet of er wordt vereffend. Bij de wettelijke verdeling volgt er alleen een vereffening volgens de wet als de partner beneficiair aanvaardt. Kiezen alleen de kinderen voor beneficiair aanvaarden, dan verandert dat niets aan de manier waarop de nalatenschap wordt afgewikkeld.

Toch is voorzichtigheid verstandig. De partner kan de wettelijke verdeling binnen drie maanden na het overlijden ongedaan maken, met een verklaring bij de notaris die in het boedelregister wordt ingeschreven. Dan gelden de gewone regels weer, en is de keuze van ieder kind wel van belang. Kies als kind daarom niet overhaast voor zuiver aanvaarden, en overleg eerst met de partner wat die van plan is.

Voor minderjarige kinderen geldt een eigen regel. Zij kunnen niet zuiver aanvaarden. De ouder moet binnen drie maanden kiezen, en doet de ouder niets, dan geldt de erfenis als beneficiair aanvaard. Lees verwerpen namens je minderjarige kind.

Een voorbeeld

Anna overlijdt. Ze laat haar man Bert en twee kinderen achter en heeft geen testament. Er is 50.000 euro aan bezittingen en 80.000 euro aan schulden.

• Bert aanvaardt zuiver. Hij krijgt de bezittingen en de schulden. Het tekort van 30.000 euro kunnen de schuldeisers uit zijn eigen vermogen halen.
• Bert aanvaardt beneficiair. De nalatenschap wordt vereffend. De schuldeisers krijgen samen de 50.000 euro, in de volgorde die de wet voorschrijft. Het tekort hoeft Bert in beginsel niet aan te vullen.
• De kinderen. Hun erfdeel is niets waard, want de nalatenschap is negatief. Uit hun eigen bezit kunnen de schuldeisers in beginsel niets halen, wat zij ook kiezen.

Hoe regel je het?

Beneficiair aanvaarden gaat met een verklaring bij de griffie van de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene. Kiezen de partner en de kinderen hetzelfde, dan volstaat één verklaring en betalen jullie het griffierecht één keer. Wil je het niet zelf doen, dan kan de notaris de verklaring namens iedereen afleggen met een volmacht. Bekijk beneficiair aanvaarden via de notaris.

Veelgestelde vragen

Geldt dit ook voor een geregistreerd partner?

Ja. In het erfrecht staat een geregistreerd partner gelijk aan een echtgenoot.

Geldt dit als we samenwoonden?

Nee. Zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap is er geen wettelijke verdeling. Een samenwonende partner erft zonder testament niet.

Er is een testament. Geldt dit dan ook?

Dat hangt af van het testament. Veel testamenten van getrouwde stellen laten de wettelijke verdeling staan of regelen iets vergelijkbaars. Laat de notaris kijken wat er in jullie testament staat.

Moeten de kinderen dan helemaal niets doen?

Ook voor kinderen is een keuze nodig, want iedere erfgenaam kiest voor zichzelf. Hun eigen bezit is bij de wettelijke verdeling al grotendeels beschermd, maar dat verandert als de partner de verdeling ongedaan maakt. Overleg daarom eerst samen.

Je volgende stap

Twijfel je of de schulden groter zijn dan de bezittingen? Lees eerst zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen: wat kies je? en bekijk dan beneficiair aanvaarden via de notaris.

Bronnen en achtergrond

Geraadpleegd op 16 oktober 2026.

• Burgerlijk Wetboek Boek 4, artikelen 4:8, 4:13, 4:14, 4:18, 4:184, 4:193 en 4:202
• Rechtspraak: Erfenis aanvaarden of verwerpen