Mijn partner is overleden en we waren niet getrouwd: wat nu?

Je partner is overleden en jullie waren niet getrouwd en geen geregistreerd partner. Dan kom je in een lastige positie terecht. Jij weet vaak het beste waar alles ligt, maar volgens de wet ben je niet de persoon die beslist. Dit artikel helpt je zien wat je wel en niet kunt.

Ben je erfgenaam?

Alleen als je partner een testament had waarin jij als erfgenaam staat. Zonder testament erft de familie van je partner: de kinderen, of als die er niet zijn de ouders, broers en zussen. Hoe lang jullie samen waren, maakt voor de wet niet uit. Lees samenwonen zonder testament.

Of er een testament is, wordt nagegaan via het Centraal Testamentenregister. Ga daar niet van uit voordat het is gecontroleerd.

Wat regelt een samenlevingscontract dan wel?

Een samenlevingscontract maakt je geen erfgenaam. Er kan wel een verblijvingsbeding in staan. Daardoor gaan jullie gezamenlijke bezittingen, zoals een samen gekocht huis, naar de langstlevende. Dat is geen erven, en het geldt alleen voor wat jullie samen hadden. Lees wat een verblijvingsbeding is.

Kun je in het huis blijven wonen?

Koophuis van jullie samen. Staat er een verblijvingsbeding in het samenlevingscontract, dan krijg je het deel van je partner. Anders gaat dat deel naar de erfgenamen van je partner, en moet je hen uitkopen of samen een oplossing vinden.

Koophuis van je partner alleen. Zonder testament gaat het huis naar de erfgenamen van je partner.

Huurhuis. Was je medehuurder, dan loopt het huurcontract voor jou door. Was je dat niet, vraag de verhuurder dan zo snel mogelijk of je mag blijven.

Zie kan ik in ons huis blijven wonen.

Wat krijg je los van de erfenis?

Een aantal dingen staat los van het erfrecht en kan dus wel naar jou gaan:

• Verzekeringen. Een levensverzekering of overlijdensrisicoverzekering keert uit aan de begunstigde. Staat jouw naam in de polis, dan krijg je het geld, ook als je geen erfgenaam bent.
• Partnerpensioen. Was je bij het pensioenfonds als partner bekend, dan kan er een partnerpensioen voor je zijn. Neem snel contact op met het fonds. Zie partnerpensioen voor samenwoners.
• Een gezamenlijke rekening. Over een en/of-rekening kun je meestal blijven beschikken. Let op: niet al het geld daarop is automatisch van jou.

Zie ook pensioen en uitkeringen en verzekeringen na een overlijden.

Wat mag je wel en niet doen?

Ben je geen erfgenaam, dan kun je niet namens de nalatenschap handelen. Je mag geen rekeningen van je partner gebruiken en geen spullen weggeven of verkopen. Wel kun je de erfgenamen helpen met informatie: waar de administratie ligt, welke contracten er zijn, welke verzekeringen. Spreek met hen af wie wat doet. Wat van jou is, blijft van jou. Bewaar daarom bonnen en papieren waarmee je kunt laten zien wat je zelf hebt betaald.

Hebben jullie samen kinderen?

Dan zijn de kinderen erfgenaam van je partner. Zijn ze minderjarig, dan treed jij meestal namens hen op als ouder met gezag. Een minderjarig kind aanvaardt altijd beneficiair, en voor sommige beslissingen is toestemming van de kantonrechter nodig. Zie minderjarige erfgenamen.

Erfbelasting

Krijg je iets, bijvoorbeeld via een testament of een verzekering, dan kan erfbelasting verschuldigd zijn. Of je de vrijstelling voor partners krijgt, hangt af van voorwaarden. Daarbij telt onder meer hoe lang jullie op hetzelfde adres stonden ingeschreven en of er een notarieel samenlevingscontract was. Zonder die vrijstelling betaal je veel meer. Zie de vrijstellingen erfbelasting en belastingen en schulden na een overlijden.

Een volgorde die werkt

1. Laat nagaan of er een testament is.
2. Zoek het samenlevingscontract en de polissen op.
3. Neem contact op met het pensioenfonds en de verzekeraars.
4. Stem met de erfgenamen af wie de afwikkeling regelt.
5. Regel je woonsituatie: verhuurder, hypotheekverstrekker of een afspraak met de erfgenamen.

Wie verder op de hoogte moet worden gebracht, staat in wie moet je informeren na een overlijden.