Mijn vader of moeder is overleden: wat moet ik regelen?

Als je vader of moeder is overleden, komt er veel tegelijk op je af. Je hoeft niet alles in de eerste week te regelen. Wat wel belangrijk is: eerst weten wie erfgenaam is en wie mag handelen, voordat je iets met geld of spullen doet.

Leeft je andere ouder nog?

Dat is de eerste vraag, want daar hangt bijna alles van af.

Je ouders waren getrouwd of geregistreerd partner. Is er geen testament, dan geldt de wettelijke verdeling. Je andere ouder krijgt dan alle bezittingen en betaalt de schulden. Jij en je broers en zussen krijgen een vordering in geld ter grootte van jullie erfdeel. Die vordering is in beginsel pas opeisbaar als ook je andere ouder overlijdt. Zo kan je vader of moeder in het huis blijven wonen zonder de kinderen uit te betalen. Lees wat de wettelijke verdeling betekent.

Je bent dan wel erfgenaam, ook al krijg je nu niets. Daarom kan de notaris je vragen of je aanvaardt, en sta je in de verklaring van erfrecht.

Je ouders waren gescheiden of woonden ongehuwd samen. Dan erft je andere ouder niet van de overledene, tenzij er een testament is. De kinderen zijn samen erfgenaam. Had je overleden ouder een nieuwe partner met wie hij of zij getrouwd was, dan krijgt die partner de bezittingen en krijg jij een vordering. Zie tweede huwelijk of samengesteld gezin.

Zijn je beide ouders overleden?

Dan zijn de kinderen samen erfgenaam, tenzij een testament iets anders zegt. Had je bij het eerste overlijden een vordering gekregen, dan wordt die nu opeisbaar. Die vordering telt als schuld in de nalatenschap van je tweede ouder. Bij één kind maakt dat weinig uit. Zijn er broers of zussen uit verschillende relaties, dan kan het wel uitmaken wie wat krijgt. Zet daarom op papier wat er bij het eerste overlijden is vastgelegd.

Met meerdere kinderen beslissen jullie samen. Vaak regelt één van jullie het praktische werk met een volmacht van de anderen. Is er in het testament een executeur benoemd, dan doet die het beheer.

Was er een testament?

Een testament kan alles hierboven veranderen. Daarin kan staan wie erft, wie executeur is en of de kinderen hun erfdeel meteen of pas later krijgen. Of er een testament is, wordt nagegaan via het Centraal Testamentenregister. Ben je in het testament onterfd, dan heb je als kind in beginsel nog recht op je legitieme portie.

Wees voorzichtig met geld en spullen

Als erfgenaam kies je of je zuiver aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt. Die keuze kun je ook ongemerkt maken: wie spullen meeneemt of rekeningen betaalt van het geld van je ouder, kan daarmee de erfenis zuiver aanvaarden. Dan ben je ook aansprakelijk voor de schulden. Weet je niet hoe je ouder er financieel voor stond? Kies dan niet te snel. Lees de drie keuzes op een rij.

Een passende uitvaart betalen uit de nalatenschap geldt niet als zuiver aanvaarden.

Woonde je ouder alleen?

Dan komt er vaak een woning bij kijken. Bij een huurwoning moet de huur worden opgezegd en de woning leeg worden opgeleverd. Bij een koopwoning lopen de hypotheek, de verzekeringen en de vaste lasten gewoon door. Laat de opstalverzekering niet vervallen zolang de woning er staat. Zie huis erven.

Wat regel je daarna?

• Bank. Meld het overlijden en vraag welke stukken de bank nodig heeft. Zie bankzaken na een overlijden.
• Pensioen en verzekeringen. Wie een uitkering krijgt, staat in de polis of de pensioenregeling en hoeft niet de erfgenaam te zijn. Zie verzekeringen en pensioen en uitkeringen.
• Belastingdienst. Er volgt nog een laatste aangifte inkomstenbelasting en mogelijk aangifte erfbelasting. Zie belastingen en schulden.
• Wie moet je nog meer laten weten? Zie wie moet je informeren na een overlijden.

Een volgorde die werkt

1. Uitvaart regelen.
2. Nagaan of er een testament is en wie erfgenaam is.
3. Administratie veiligstellen en kijken of er schulden zijn.
4. Kiezen hoe je de erfenis aanvaardt.
5. Bank, verzekeringen en pensioen regelen.
6. Bezittingen en schulden op een rij zetten en pas daarna verdelen.

Wil je de hele route zien, lees dan nalatenschap afwikkelen. Vraagt de bank om een verklaring van erfrecht? Lees wanneer je die nodig hebt.