De executeur is overleden: wie neemt de taken over?

Overlijdt de executeur? Lees hoe je de opvolger vindt, wanneer de rechter een vervanger kan benoemen en hoe je het dossier veilig overdraagt.

Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht4 min leestijdBijgewerkt

Kort antwoord

Als een executeur overlijdt eindigt zijn taak. Wie het beheer overneemt hangt af van het testament en eventuele andere executeurs. De erfgenamen van de executeur worden niet automatisch executeur van de nalatenschap die hij beheerde.

Een tweede overlijden kan de afwikkeling onverwacht stilzetten. Er is opnieuw verdriet en tegelijk lopen de post, de woningkosten en afspraken door. Je hoeft niet meteen alle keuzes te maken. Het helpt wel om snel duidelijk te krijgen wie nu mag handelen.

Bekijk eerst de opvolgingsregeling

Zoek het testament van de oorspronkelijke overledene. Staat er een opvolgend of reserve-executeur in? Bekijk wanneer die persoon aan de beurt komt. Ook een opvolger moet de benoeming na het overlijden van de oorspronkelijke overledene aanvaarden. De exacte regeling bepaalt of deze benoeming in jouw situatie van toepassing is.

Zijn er meerdere executeurs tegelijk benoemd? Dan moet eerst worden beoordeeld of de overblijvende executeur kan doorgaan en onder welke voorwaarden. Het overlijden van één executeur betekent niet vanzelf dat alle andere bevoegdheden vervallen. Een regeling die gezamenlijk optreden eist kan wel tot vragen leiden.

Wie kan de afwikkeling voortzetten?

SituatieWat controleer je?
Er is een reserve-executeurOf de opvolgingsvoorwaarde is vervuld en de benoeming wordt aanvaard.
Er is nog een mede-executeurOf deze zelfstandig mag doorgaan volgens het testament.
Het testament geeft de rechter een benoemingsbevoegdheidOf een belanghebbende om een vervanger kan verzoeken.
Er is geen bruikbare opvolgingsregelingWie het beheer volgens de verdere afwikkelingsroute op zich moet nemen.

Artikel 4:142 lid 1 BW geeft de kantonrechter niet in elke nalatenschap een vrije bevoegdheid om een vervangende executeur te benoemen. Voor deze benoemingsroute moet het testament daarin voorzien. De rechtbank Amsterdam paste die voorwaarde ook toe in een uitspraak uit 2026.

Wat als er geen opvolger is?

Dan moeten de erfgenamen vaststellen hoe de afwikkeling verdergaat. Zij kunnen niet door alleen onderling een naam te kiezen iemand tot testamentair executeur maken. Zij kunnen wel bekijken welke samenwerking of volmacht past bij hun situatie. Bij wettelijke vereffening gelden eigen regels. Gebruik daarvoor de uitleg over executeur en vereffenaar.

Is het beheer weer aan de erfgenamen? Dan kan een voldoende duidelijke volmacht het regelwerk bij één persoon leggen. Die persoon werkt als gevolmachtigde en heeft een andere grondslag voor zijn bevoegdheden. Lees wat je in zo’n volmacht vastlegt.

Hoe zorg je voor een zorgvuldige dossieroverdracht?

Breng eerst in kaart waar de administratie is. Neem contact op met het kantoor dat de overleden executeur hielp. Vraag welke stukken beschikbaar zijn en welke bevoegdheidscontrole voor overdracht nodig is. Bewaar de gegevens op een manier die verlies voorkomt. Gebruik niet zonder toestemming persoonlijke accounts van de overleden executeur.

  • Het testament en stukken over de aanvaarding van de executeursbenoeming.
  • Het overzicht van bezittingen, schulden en bankmutaties.
  • Lopende opdrachten, overeenkomsten en contactpersonen.
  • Facturen die nog openstaan en afspraken die op korte termijn aandacht vragen.
  • De stand van belastingaangiften en eventuele gerechtelijke procedures.

Laat vastleggen per welke datum de nieuwe beheerder verdergaat. Informeer de bank en andere betrokken partijen zodra de nieuwe bevoegdheid is vastgesteld. Zij kunnen aanvullend bewijs verlangen voordat zij toegang of tekenbevoegdheid wijzigen.

Wat doe je met zaken die niet kunnen wachten?

Maak onderscheid tussen bezit beschermen en definitieve besluiten nemen. Een lekkage melden is iets anders dan een woning verkopen. Verzamel urgente berichten en geef ze door aan degene die bevoegd is of aan de notaris die de overgang beoordeelt. Gebruik de onzekerheid over het beheer niet als reden om belangrijke post ongeopend te laten.

Veelgestelde vragen

Erft het kind van de overleden executeur de functie?

Nee. Het kind kan wel een rol hebben bij het vinden van de administratie. Dat maakt het nog niet bevoegd om de oorspronkelijke nalatenschap te beheren.

Is een verklaring van erfrecht nu automatisch ongeldig?

Trek die conclusie niet zelf. Een document kan de situatie van vóór het overlijden beschrijven. Vraag de notaris welk aanvullend of nieuw bewijs nodig is voor het huidige beheer.

Wat kun je nu doen?

Verzamel het testament en een overzicht van lopende zaken. Laat beoordelen wie het beheer overneemt voordat je nieuwe financiële verplichtingen aangaat. Het verdere stappenplan staat in nalatenschap afwikkelen van overlijden tot verdeling.