Wat doet een boedelnotaris bij een erfenis?
Een boedelnotaris helpt bij de afwikkeling van een erfenis. Lees welke taken je kunt afspreken, wie hem kiest en waarom hij niet automatisch mag beslissen.
Kort antwoord
Een boedelnotaris adviseert en ondersteunt bij het afwikkelen van een nalatenschap. Welke werkzaamheden hij uitvoert hangt af van zijn opdracht en eventuele wettelijke taken. Hij is niet automatisch executeur, vereffenaar of gevolmachtigde. Bespreek daarom zowel wat hij gaat doen als namens wie hij mag handelen.
Misschien heb je alleen een verklaring van erfrecht nodig. Misschien wil je juist hulp bij de hele afwikkeling. Dat zijn verschillende opdrachten. Door ze vooraf duidelijk te maken voorkom je dat je denkt dat de notaris iets regelt terwijl niemand die taak heeft opgedragen.
Wat is een boedelnotaris?
Boedelnotaris is een rol van een notaris bij de afwikkeling van een erfenis. Het is geen afzonderlijk beroep. De notaris kan helpen het overzicht te bewaren, de juiste juridische route te kiezen en afspraken zorgvuldig vast te leggen.
Alleen een verklaring van erfrecht opmaken betekent niet dat de notaris ook de bankrekeningen beheert, schuldeisers betaalt of de aangifte erfbelasting verzorgt. Voor die werkzaamheden moet de opdracht duidelijk zijn.
Welke werkzaamheden kun je afspreken?
| Werkzaamheid | Wat kan de notaris doen? | Wat moet daarnaast duidelijk zijn? |
|---|---|---|
| Erfgenamen en bevoegdheden | Onderzoek doen en een verklaring van erfrecht of executele opstellen | Welke verklaring in jouw situatie nodig is |
| Testament uitleggen | Toelichten wie welke rechten en taken heeft | Of er bijzondere bepalingen of geschillen zijn |
| Boedelbeschrijving | Helpen bezittingen, schulden en waarden vast te leggen | Wie gegevens verzamelt en taxaties laat uitvoeren |
| Vereffening | Adviseren over verplichtingen en vereffeningsstukken | Wie juridisch als vereffenaar optreedt |
| Erfbelasting | De aangifte verzorgen als dat tot de opdracht hoort | Wie verantwoordelijk is en welke gegevens nodig zijn |
| Verdeling | Afspraken begeleiden en een akte van verdeling opstellen | Wie bevoegd is en wie moet instemmen |
Wie kiest de boedelnotaris?
De erfgenamen kunnen een notaris inschakelen. Een executeur met beheer kan ook een boedelnotaris aanwijzen. De wet bepaalt dat deze notaris de erfgenamen informeert over de aanvaarding van zijn opdracht. Wat een executeur verder aan anderen kan overlaten, lees je in mag een executeur werkzaamheden uitbesteden.
Voor een beneficiair aanvaarde nalatenschap bevat artikel 4:197 BW een specifieke regeling. Een notaris die op verzoek van een erfgenaam als boedelnotaris optreedt schrijft zich als zodanig in het boedelregister in en informeert de andere erfgenamen. Onder wettelijke voorwaarden kan de kantonrechter op een tijdig verzoek een andere bereidwillige notaris aanwijzen.
Wat betekent de inschrijving in het boedelregister?
De inschrijving maakt zichtbaar welke notaris bij de nalatenschap betrokken is. Volgens de KNB moeten notarissen zich ook inschrijven als zij alleen een verklaring van erfrecht opmaken. Zo'n inschrijving geeft op zichzelf geen volmacht om namens jou bankzaken te regelen.
Lees wat het boedelregister laat zien.
Mag de boedelnotaris namens jou beslissen?
Niet alleen vanwege die benaming. Voor vertegenwoordiging kan een boedelvolmacht nodig zijn. Treedt de notaris ook op als executeur of als door de rechtbank benoemde vereffenaar? Dan heeft hij bevoegdheden uit die functie.
Vraag bij iedere belangrijke handeling: in welke rol treed je op en waarop is je bevoegdheid gebaseerd? De notaris blijft gebonden aan zijn beroepsregels. Bij verschillende rollen moeten opdracht, bevoegdheden en kosten helder worden onderscheiden.
Wat leg je vast in de opdracht?
- Welke werkzaamheden de notaris uitvoert.
- Wie informatie aanlevert en wie de administratie bijhoudt.
- Wie beslissingen neemt en wie mag tekenen.
- Hoe en wanneer de erfgenamen bericht krijgen.
- Welke werkzaamheden buiten de opdracht vallen.
- Hoe kosten worden berekend en wie opdrachtgever is.
Vraag bij een ruimere opdracht om een kosteninschatting en afspraken over meerwerk. Er is geen algemeen vast tarief voor de hele afwikkeling. Deze pagina noemt daarom geen prijzen van andere kantoren.
Voorbeeld: een verklaring is niet de hele afwikkeling
Jij en je zus geven een notaris opdracht voor een verklaring van erfrecht. Nadat die klaar is blijft een belastingaangifte liggen. Die hoorde niet bij de afgesproken opdracht. De notaris heeft niet automatisch de hele erfenis overgenomen. Maak daarom een takenlijst waarop staat wie de aangifte en de resterende betalingen regelt.
Veelgestelde vragen
Is een boedelnotaris altijd verplicht?
Nee. Of notariële hulp verplicht is hangt af van de handeling en de situatie. Bij de toedeling van een woning aan een erfgenaam is bijvoorbeeld een notariële leveringsakte nodig.
Kan een boedelnotaris een familieruzie beslissen?
Een notaris kan uitleggen en helpen afspraken te maken. Zonder passende bevoegdheid kan hij een geschil niet als rechter beslissen. Bemiddeling of een procedure kan nodig zijn.