Mag je als erfgenaam een voorschot op de erfenis krijgen?

Kort antwoord

Een voorschot op de erfenis kan soms na het overlijden worden afgesproken. Je hebt niet automatisch recht op een vroege betaling. Eerst moet duidelijk zijn wie bevoegd is en of voldoende geld overblijft voor schulden, kosten en andere aanspraken.

Wat bedoelen we met een voorschot?

Een voorschot is een bedrag dat je vóór de definitieve afrekening ontvangt en dat later wordt verrekend met wat je krijgt. Dit artikel gaat over de periode ná het overlijden. Een schenking tijdens het leven van je ouder is een andere situatie.

Een erfdeel is ook niet altijd direct beschikbaar geld. Er kunnen nog bezittingen verkocht worden. Bij de wettelijke verdeling krijgen kinderen meestal een geldvordering op de langstlevende partner die niet meteen opeisbaar is. Een “voorschot” maakt die vordering niet vanzelf opeisbaar.

Wie mag een voorschot afspreken?

Zonder een bijzondere afwikkelingsregeling beslissen de betrokken erfgenamen over een gedeeltelijke verdeling. Eén erfgenaam kan niet zelfstandig geld uit de gezamenlijke nalatenschap naar zichzelf overmaken. Tijdens beheer door een executeur kunnen bovendien beperkingen gelden.

Een gewone executeur beheert de nalatenschap en betaalt schulden. Die functie geeft niet vanzelf de bevoegdheid om erfdelen vooruit te betalen. Een afwikkelingsbewindvoerder kan ruimere bevoegdheden hebben. Dat moet blijken uit het testament.

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde in 2021 dat voorschotten in de onderzochte nalatenschap verdelingshandelingen waren. De betrokken executeur had daarvoor niet de vereiste bevoegdheid. De les is niet dat elk voorschot verboden is, maar dat je de bevoegdheid vooraf moet vaststellen.

Lees wat een executeur mag en je rechten tegenover de executeur.

Hoeveel geld moet er achterblijven?

Kijk niet alleen naar het banksaldo. Een positieve rekening kan samengaan met een hypotheek, openstaande facturen en nog te verwachten belasting. Zet ook lopende beheerkosten en mogelijke claims op een rij. Een woning die waarschijnlijk veel oplevert is nog geen beschikbare kasreserve.

Werk de boedelbeschrijving bij.
Maak een overzicht van betaalde en nog openstaande schulden.
Noteer welke belastingen en kosten nog onzeker zijn.
Leg vast hoe je voorkomt dat een betaling schuldeisers benadeelt.

Bij wettelijke vereffening staan schuldeisers voorop. Een voorschot op een erfdeel is dan geen normale stap. Laat eerst beoordelen of er juridisch ruimte bestaat. Het enkele feit dat alle erfgenamen akkoord zijn maakt een onjuiste betaling niet veilig.

Wat leg je schriftelijk vast?

Een goede afspraak noemt de ontvanger, het bedrag, de datum en de bevoegdheid van degene die uitbetaalt. Beschrijf hoe je het bedrag verrekent. Neem ook op wat er gebeurt als het uiteindelijke erfdeel lager uitvalt en terugbetaling nodig is.

Heeft iemand al andere bedragen ontvangen? Neem die mee zodat iedereen hetzelfde overzicht heeft. Is een erfgenaam minderjarig of staat diens vermogen onder bewind? Dan kunnen extra regels en rechterlijke toestemming gelden. Gebruik daarvoor geen standaard familiebriefje.

Voorbeeld: voldoende saldo is niet voldoende zekerheid

Fictief voorbeeld: twee erfgenamen zien € 80.000 op de rekening. Ze willen ieder € 25.000 ontvangen. Er ligt nog een betwiste rekening en de fiscale afrekening is niet klaar. De beheerder laat eerst beoordelen welke reserve nodig is en of hij een betaling mag uitvoeren. Pas daarna bespreken zij een verantwoord bedrag.

Heb je geld nodig voor je eigen belastingaanslag? Meld dat vroeg. Het kan aanleiding zijn om een oplossing te onderzoeken. Het is geen automatische bevoegdheid om alvast je erfdeel op te nemen.

Je volgende stap

Vraag degene die de nalatenschap afwikkelt om een schriftelijk voorstel met een actuele financiële stand, de benodigde reserve en de juridische grondslag. Laat dat beoordelen voordat je akkoord gaat.

Bronnen en achtergrond

Geraadpleegd op 10 oktober 2026.