Erfenis aanvaarden of verwerpen

Je kunt een erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Het verschil zit in de schulden: bij zuiver aanvaarden betaal je die desnoods uit je eigen geld, bij beneficiair aanvaarden nooit, en bij verwerpen erf je niets en betaal je niets.

Twijfel je of er schulden zijn, kies dan beneficiair aanvaarden. Dat is de veiligste keuze: je krijgt wat er na de schulden overblijft en loopt geen risico met je eigen geld.

• Je weet zeker dat er meer bezit is dan schuld, bijvoorbeeld een betaald huis en spaargeld zonder leningen. Dan is zuiver aanvaarden het eenvoudigst.
• Je weet het niet, of de overledene had een eigen bedrijf, leningen of betalingsachterstanden. Kies dan beneficiair aanvaarden.
• Je weet dat er meer schuld is, of je wilt om een andere reden niets erven. Dan kun je verwerpen. Denk wel na over wie na jou erft.

Elke erfgenaam kiest voor zichzelf. Je broer kan zuiver aanvaarden terwijl jij verwerpt.

Ja. Wie zich gedraagt alsof de erfenis van hem is, kan daarmee zuiver hebben aanvaard, ook zonder dat ergens te verklaren. Dan ben je met je eigen geld aansprakelijk voor de schulden.

Ontdek je na zuiver aanvaarden een schuld die je niet kende en ook niet kon kennen? Dan kun je de kantonrechter vragen de erfenis alsnog beneficiair te mogen aanvaarden. Dat moet binnen drie maanden nadat je de schuld ontdekte.

Artikel 4:194a BW

Je legt een verklaring af bij de griffie van de rechtbank in het arrondissement waar de overledene het laatst woonde. Dat kan zelf of via een notaris. Het griffierecht is € 165 (2026).

1. Je legt de verklaring af bij de rechtbank. De keuze komt in het openbare boedelregister.
2. De nalatenschap wordt vereffend. De erfgenamen zijn samen vereffenaar, ook als er een executeur is, tenzij de kantonrechter een andere vereffenaar benoemt.
3. De vereffenaar maakt een boedelbeschrijving: alle bezittingen en schulden op een rij.
4. De schuldeisers worden betaald uit de nalatenschap, in de volgorde die de wet voorschrijft.
5. Wat overblijft, wordt onder de erfgenamen verdeeld.

Bij een eenvoudige nalatenschap is dat minder werk dan het klinkt.

Als je verwerpt, word je behandeld alsof je nooit erfgenaam was. Je krijgt niets en betaalt niets. Je deel gaat naar wie na jou erft.

Is er geen testament, dan gaat je deel vaak naar je eigen kinderen. Die moeten dan op hun beurt kiezen. Zijn zij minderjarig, dan kun je als ouder alleen voor hen verwerpen met toestemming van de kantonrechter.

Je verwerpt met een verklaring bij de griffie van de rechtbank, net als bij beneficiair aanvaarden. Een gemaakte keuze kun je in principe niet terugdraaien.

Er is geen vaste wettelijke termijn. Wel kan iemand met belang, zoals een schuldeiser of een andere erfgenaam, de kantonrechter vragen je een termijn te geven.

Kies je niet binnen die termijn, dan geldt dat je zuiver hebt aanvaard. Gebruik de tijd dus om uit te zoeken wat er is en wat er openstaat, en laat het niet onnodig liggen.

Artikel 4:192 BW

Een minderjarige erft altijd beneficiair. Zijn ouder of voogd kan de erfenis voor hem niet zuiver aanvaarden, en verwerpen kan alleen met toestemming van de kantonrechter.

Zo kan een kind nooit met de schulden van een ander blijven zitten. Hetzelfde geldt voor een erfgenaam die onder bewind of curatele staat.

Artikel 4:193 BW