Het huis en andere bezittingen erven

De woning, of het deel dat van de overledene was, hoort bij de nalatenschap. Was het huis van jullie samen, dan blijft jouw deel gewoon van jou. Was de overledene getrouwd of geregistreerd partner en is er geen testament, dan krijgt de partner volgens de wet alles en kan hij of zij er blijven wonen. In andere gevallen worden de erfgenamen samen eigenaar. Een partner met wie de overledene alleen samenwoonde erft zonder testament niet mee, maar mag wel zes maanden blijven wonen.

De hypotheek loopt na het overlijden gewoon door. Meld het overlijden bij de hypotheekverstrekker en kijk of er een overlijdensrisicoverzekering is: die kan de hypotheek helemaal of voor een deel aflossen. Zolang de woning leeg staat, blijven de vaste lasten en de verzekering doorlopen.

Woonde je samen in een huurhuis of koophuis van de overledene, lees dan wat er geldt voor blijven wonen na het overlijden van je partner. Wie erft er precies, lees je in het thema Wie erft er zonder testament?.

Willen de erfgenamen de woning verkopen, dan tekenen zij samen, of de executeur als die daartoe bevoegd is. De verkoop gaat via een notariële akte van levering en de notaris vraagt daarvoor een verklaring van erfrecht of executele. Krijgt één erfgenaam de woning, dan is een akte van verdeling bij de notaris nodig. Krijg je als partner alles volgens de wet, dan is die akte niet nodig: een verklaring van erfrecht is dan genoeg.

Wacht met verkopen tot je hebt gekozen of je de erfenis aanvaardt. Verkopen kan gelden als zuiver aanvaarden, met de schulden erbij. Lees daarover het thema Erfenis aanvaarden of verwerpen.

Hoe de opbrengst en de rest van de nalatenschap verdeeld worden, lees je in het thema De nalatenschap afwikkelen. Staat er een woning in het buitenland, dan gelden vaak ook de regels van dat land.

Bij een appartement worden de erfgenamen lid van de Vereniging van Eigenaars en lopen de maandelijkse bijdragen door. Meld het overlijden bij de VvE. Erf je een woning die verhuurd is, dan blijft de huurder gewoon wonen: de huurovereenkomst gaat over op de erfgenamen en de huurbescherming blijft gelden.

Huurde de overledene een woning, dan zet een echtgenoot, geregistreerd partner of medehuurder de huur gewoon voort. Een samenwoner die er woonde mag zes maanden blijven en kan binnen die tijd de rechter vragen de huur over te nemen. Woont er niemand meer, dan eindigt de huur op de laatste dag van de tweede maand na de maand van overlijden. Overlijdt iemand op 16 maart, dan is dat 31 mei. Tot die tijd betalen de erfgenamen de huur.

De auto, beleggingen en een eigen bedrijf horen ook bij de nalatenschap. De bank of het beleggingsplatform blokkeert de rekeningen na de melding van het overlijden. Overboeken of verkopen kan pas als duidelijk is wie mag handelen. Daarvoor vraagt de bank meestal een verklaring van erfrecht of executele.

• De auto: het kenteken staat op naam van de overledene. Je schrijft hem over op een erfgenaam of verkoopt hem; tot dan blijven verzekering en belasting doorlopen. Bij private lease kijk je in het contract: vaak eindigt het bij overlijden.
• Beleggingen: worden overgeboekt of verkocht door wie namens de nalatenschap mag handelen. Neem voor de erfbelasting de waarde op de dag van het overlijden.
• Een eigen bedrijf: een eenmanszaak gaat over op de erfgenamen. Zij kiezen of ze hem voortzetten, verkopen of stoppen. De KvK stuurt na het overlijden een brief, maar je kunt ook zelf contact opnemen. Regel ook de laatste btw-aangifte en laat klanten en leveranciers weten wat er gebeurt.
• Een bankkluis: mag alleen geopend worden door wie daartoe bevoegd is, vaak in het bijzijn van de bank.

De spullen in huis horen bij de nalatenschap. Neem nog niets mee of verkoop niets voordat je hebt gekozen of je de erfenis aanvaardt en voordat de erfgenamen het eens zijn. Leg vast wie wat krijgt, zeker bij spullen met waarde of emotionele betekenis.

Ruzie over de waarde van een erfstuk kun je laten beslechten door een deskundige, met een bindend advies. Zorg ook op tijd voor huisdieren: ook die horen bij de nalatenschap en hebben meteen zorg nodig.