Erfbelasting en de laatste aangifte

Over het jaar van overlijden doen de erfgenamen nog een aangifte inkomstenbelasting voor de overledene. Meestal stuurt de Belastingdienst daarvoor een uitnodiging naar de erfgenamen. Krijgt de overledene geld terug, dan hoort dat bij de nalatenschap. Moet er worden bijbetaald, dan is dat een schuld van de nalatenschap.

Was de overledene getrouwd of had hij een fiscaal partner, dan kan de langstlevende kiezen of jullie over het hele jaar van overlijden fiscaal partner blijven. Dat kan voordelig zijn. Ook openstaande aangiftes over eerdere jaren moeten nog worden gedaan.

Andere belastingen lopen soms nog even door, zoals de gemeentelijke belastingen en de btw als de overledene een eigen bedrijf had. Een overzicht van alle instanties staat op de pagina belastingen en schulden na een overlijden.

Erfbelasting betaal je over wat je zelf uit de nalatenschap krijgt, na aftrek van een vrijstelling. Hoe hoog die vrijstelling en het tarief zijn, hangt af van je band met de overledene. Een partner heeft een hoge vrijstelling, kinderen en kleinkinderen een veel lagere. Ouders en andere erfgenamen hebben elk een eigen vrijstelling. Wie onder de vrijstelling blijft, betaalt niets.

• Partner: de hoogste vrijstelling. Krijgt de partner een nabestaandenpensioen, dan kan die vrijstelling lager zijn. Een samenwoner telt onder voorwaarden ook als partner.
• Kinderen: een veel lagere vrijstelling, met een hogere vrijstelling voor een kind met een beperking dat vooral door de overledene werd onderhouden.
• Kleinkinderen: dezelfde vrijstelling als kinderen, maar een hoger tarief, tenzij hun eigen ouder al is overleden. Dat tarief ligt tussen dat van kinderen en dat van anderen.
• Ouders: een eigen vrijstelling die hoger is dan die van kinderen, maar het hogere tarief van andere erfgenamen.
• Anderen: zoals broers, zussen en vrienden: een kleine vrijstelling en het hoogste tarief. Een goed doel met een ANBI-status betaalt geen erfbelasting.

De bedragen veranderen elk jaar. Je kijkt naar het jaar waarin de overledene is overleden: zie de tarieven en vrijstellingen van 2026 of die van 2027.

Overleed iemand in 2026 of later, dan doe je de aangifte erfbelasting binnen twintig maanden na het overlijden. Bij een overlijden in 2025 of eerder is dat acht maanden. Meestal doen de erfgenamen samen één aangifte, vaak via de executeur of de notaris. Heeft de Belastingdienst je uitgenodigd, dan doe je altijd aangifte. Zonder uitnodiging moet je aangifte doen als iemand erfbelasting moet betalen.

In de aangifte staat wat er in de nalatenschap zit op de dag van het overlijden, wat er wordt afgetrokken en wie wat krijgt. Daarvoor heb je het overzicht van bezittingen en schulden nodig uit het thema De nalatenschap afwikkelen. De kosten van de uitvaart mag je aftrekken, de kosten van een verklaring van erfrecht niet.

Uitstel krijg je bij een overlijden in 2026 of later alleen in uitzonderlijke gevallen. Na de termijn rekent de Belastingdienst rente, ook als je uitstel hebt gekregen. Wil je rente voorkomen, vraag dan binnen de termijn een voorlopige aanslag aan en betaal die alvast.

Successiewet 1956

Na de aangifte krijgt iedereen die erfbelasting moet betalen een eigen aanslag. Die betaal je binnen de termijn die op de aanslag staat. Is er een executeur, dan betaalt hij de erfbelasting meestal uit de nalatenschap voordat hij iets uitkeert. Hij kan aansprakelijk worden als de belasting niet wordt betaald. De aanslag blijft wel op jouw naam staan. Ben je het niet eens met de aanslag, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken.

Kun je niet op tijd betalen, bijvoorbeeld omdat het geld in een huis zit dat nog verkocht moet worden, vraag dan uitstel of een betalingsregeling aan. Welke regeling bij jouw situatie past, lees je in het artikel hieronder.