Een eenmanszaak erven: wat regel je eerst?
Na het overlijden van een ondernemer lopen bedrijfszaken door. Lees wie mag beslissen en wat je verzamelt voordat je de eenmanszaak voortzet of stopt.
Kort antwoord
Bij een eenmanszaak lopen privévermogen en ondernemingsvermogen juridisch niet via een aparte rechtspersoon. Onderzoek daarom de hele nalatenschap en stel vast wie mag handelen. Regel vervolgens met de KVK, bank en adviseur of de onderneming wordt voortgezet of beëindigd.
Controleer eerst de rechtsvorm
Een handelsnaam zegt niet welke rechtsvorm het bedrijf heeft. Vraag het Handelsregisteruittreksel op. Een eenmanszaak is iets anders dan aandelen in een bv of een aandeel in een vof. De afwikkeling en risico’s verschillen.
Dit artikel gaat over de eenmanszaak. Heeft de overledene een andere rechtsvorm? Laat dan eerst de statuten of samenwerkingsovereenkomst bekijken. De bestaande pagina het testament van een ondernemer legt de rol van eerdere afspraken uit.
Wie mag het bedrijf tijdelijk beheren?
Stel vast wie de nalatenschap beheert en welke bevoegdheid die persoon heeft. Een boekhouder kent misschien alle cijfers, maar kan niet alleen om die reden namens de erfgenamen beslissen over verkoop of voortzetting.
Onderzoek ook de schulden voordat je als erfgenaam zelfstandig doorwerkt of nieuwe verplichtingen aangaat. Lees de keuzes bij een erfenis. De keuze over de erfenis en een bedrijfsoverdracht zijn afzonderlijke vragen die je samen moet beoordelen.
Bij een executeur of wettelijke vereffenaar moet diens bevoegdheid passen bij de voorgestelde handeling. Neem een bedrijf niet alvast privé over omdat je later de beoogde opvolger bent.
Welke informatie verzamel je?
- Recente boekhouding en bankgegevens.
- Debiteuren en openstaande leveranciersrekeningen.
- Voorraad, inventaris, huur en financieringen.
- Lopende opdrachten en contractuele termijnen.
- Personeelsinformatie als er werknemers zijn.
- Vergunningen, verzekeringen en toegangsrechten.
Maak duidelijk wat acuut is en wat na onderzoek kan wachten. Bewaar de administratie en laat gegevens niet wissen door softwareabonnementen te snel op te zeggen. Vraag leveranciers van administratiesystemen om een bevoegde toegangsroute.
Wat regel je bij de KVK?
De KVK ontvangt doorgaans bericht vanuit de gemeentelijke registratie en heeft een Nabestaandendesk. Die helpt bij de benodigde wijzigingen en documenten. Je hoeft bij dringende bedrijfszaken niet op de brief te wachten: je kunt zelf contact opnemen.
Een ontvangen overlijdensbericht regelt niet automatisch wie het bedrijf voortzet of hoe de inschrijving wordt aangepast. Bespreek de situatie met de Nabestaandendesk en houd rekening met de erfrechtelijke bevoegdheden.
Voortzetten of stoppen: twee dossiers
| Vraag | Wat breng je in kaart? |
|---|---|
| Voortzetten | Wie de nieuwe ondernemer wordt, financiering, personeel, contracten en fiscale gevolgen. |
| Stoppen | Openstaande prestaties, verkoop van bezittingen, beëindiging van contracten en belastingafrekening. |
Ga niet uit van automatische beëindiging van alle contracten. Ook een eenmanszaak kan personeel hebben. Laat arbeidsrechtelijke en contractuele verplichtingen afzonderlijk beoordelen.
Voor de inkomstenbelasting kan een afrekening over de onderneming spelen. Voor erfbelasting bestaan onder voorwaarden regelingen voor bedrijfsopvolging. Die regelingen zijn niet hetzelfde en gelden niet automatisch. Laat een adviseur beide bekijken.
Een eerste overleg dat overzicht geeft
Fictief voorbeeld: een zelfstandig installateur overlijdt met lopende klussen en een bedrijfsauto. De familie wil klanten helpen. De afwikkelaar zet eerst met de boekhouder de verplichtingen op een rij. Daarna wordt vastgelegd wie tijdelijk mag optreden en welke opdrachten niet zonder verdere beoordeling worden aangenomen.
De bedoeling is rust en continuïteit zonder onduidelijkheid over wie nieuwe verplichtingen aangaat.
Je volgende stap
Plan een eerste overleg met de afwikkelaar, boekhouder en KVK Nabestaandendesk. Neem het Handelsregisteruittreksel en een lijst van urgente verplichtingen mee.
Bronnen en achtergrond
Geraadpleegd op 10 oktober 2026.