Een erfgenaam werkt niet mee: wat kun je doen?

Reageert een erfgenaam niet, dan komt de afwikkeling niet verder. Wat je kunt doen, in oplopende zwaarte, en wat je beter niet doet.

Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht2 min leestijdBijgewerkt

Kort antwoord

Begin bij de reden, want niet meewerken is zelden alleen onwil. Een gesprek waarin je uitlegt waarom het nodig is, werkt vaak beter dan een formulier. Helpt dat niet, stel dan een termijn in een nette brief. Loopt het echt vast, dan kan de rechter een erfgenaam een termijn stellen om te kiezen of iemand aanwijzen die de nalatenschap afwikkelt. Teken nooit voor hem, want dat is vervalsing.

Iemand is bereikbaar, maar hij reageert niet. Of hij zegt dat hij het gaat doen en doet het niet. Voor de andere erfgenamen is dat slopend, want zolang zijn keuze er niet is kan de notaris de verklaring niet afmaken en blijft alles op slot.

Begin bij de reden

Niet meewerken is zelden onwil alleen. Vaak zit er iets anders onder: verdriet, ruzie van jaren terug, angst voor schulden, of gewoon niet weten wat er van je gevraagd wordt. Een erfgenaam die bang is dat hij met schulden opgezadeld wordt, tekent niets. Uitleggen dat er ook beneficiair aanvaard kan worden lost dat soms in één gesprek op.

Wat je achtereenvolgens kunt proberen

  • Bellen in plaats van mailen. Een formulier van een notariskantoor voelt zwaar. Een gesprek waarin je uitlegt waarom het nodig is werkt beter.

  • De notaris laten uitleggen. Soms landt het beter bij een onafhankelijke partij dan bij een familielid.

  • Een termijn stellen. Een nette brief met een datum maakt duidelijk dat het niet vrijblijvend is.

  • Kijken of het ook zonder hem kan. Is er een executeur, dan kan een verklaring van executele soms voldoende zijn voor wat er nu speelt. Dat is de snelste omweg die er bestaat.

Als het echt vastloopt

Dan is er de gang naar de rechter. Die kan een erfgenaam een termijn stellen om te kiezen, of iemand aanwijzen die de nalatenschap afwikkelt. Dat is een serieuze stap met kosten en tijd en het herstelt de verhoudingen in de familie meestal niet. Bespreek met de notaris of het in jouw geval de moeite waard is en wat het realistisch oplevert.

Wat je niet doet

  • Voor hem tekenen. Ook niet met de beste bedoelingen. Dat is vervalsing.

  • Alvast verdelen. Zijn deel blijft van hem, hoe lang het ook duurt.

  • Hem onder druk zetten via de rest van de familie. Dat verhardt de situatie meestal.

In de tussentijd

Vraag de bank wat er wel kan doorlopen, zoals vaste lasten en de uitvaartnota. En houd bij wat je voorschiet, want dat komt later uit de nalatenschap terug. Zie wie betaalt de verklaring van erfrecht.

Gaat het om meer dan één erfgenaam of om onenigheid over de verdeling? Lees als de erfgenamen het niet eens zijn.