Vermogensplanning: je vermogen afstemmen op je leven

In het kort

Vermogensplanning is je afspraken over geld, familie en later op elkaar afstemmen. Begin met een overzicht van wat je hebt en wat je al hebt geregeld. Bepaal dan wat je zelf nodig houdt. Pas daarna kies je tussen schenken, nalaten of een combinatie. Belasting is daarbij één onderdeel, niet het doel. Een goed plan houd je bij, want je leven en de regels veranderen.

Op deze pagina

Eerst weten waar je staat
Wat wil je zelf blijven kunnen?
Schenken, nalaten of een combinatie
Verdeling binnen de familie
Woning, onderneming en buitenland
Een plan dat je bijhoudt
Veelgestelde vragen

Eerst weten waar je staat

Een plan begint niet bij een vrijstelling of een akte, maar bij een overzicht. Pas als alles naast elkaar ligt, zie je of je afspraken samen doen wat je wilt.

Wat zet je op een rij?

Je bezittingen: je huis, spaargeld, beleggingen en een eventueel bedrijf.
Je schulden: de hypotheek en andere leningen.
Je inkomen nu en later, inclusief pensioen.
Wat je al hebt gegeven of geleend aan kinderen of anderen.
Wat je nog tegoed hebt of verschuldigd bent uit een eerdere erfenis.

Welke afspraken neem je erbij?

Je samenlevingscontract of huwelijkse voorwaarden, je testament en je levenstestament. Ze bepalen samen wat er met je vermogen gebeurt. Een samenlevingscontract zonder testament kan je partner bijvoorbeeld onbeschermd laten en een oud testament past soms niet meer bij je gezin. Lees wat er in een nalatenschap zit.

Wat wil je zelf blijven kunnen?

Wat je weggeeft, krijg je niet terug. Bepaal daarom eerst wat je zelf nodig houdt.

Hoeveel kun je echt missen?

Houd genoeg over voor wonen, levensonderhoud, zorg en onverwachte kosten, ook voor de jaren die nog komen. Geld in je huis of in je bedrijf is niet hetzelfde als geld op de bank. Baseer een schenking dus niet op je totale vermogen, maar op wat je echt kunt missen. Lees hoe je een schenkplan maakt.

Wat als je zorg nodig krijgt?

Voor de eigen bijdrage voor zorg kijkt het CAK naar je inkomen en vermogen van twee jaar eerder. Schenken verlaagt die bijdrage dus niet meteen. Ga je naar een zorginstelling, dan komt ook de vraag wat er met je huis gebeurt. Leg in je levenstestament vast wat je dan wilt, zodat je gevolmachtigde die beslissing niet alleen hoeft te nemen. Lees wat er met je huis gebeurt bij een verhuizing naar een zorginstelling.

Schenken, nalaten of een combinatie

Je kunt vermogen nu overdragen, later nalaten of beide. Elke vorm heeft eigen gevolgen voor jou, voor de ontvanger en voor de belasting.

Vorm	Wat er gebeurt	Waar je op let
Schenken	Het geld is meteen van de ander.	Je eigen buffer en de gelijkheid tussen kinderen.
Lenen	Je krijgt het geld terug, met rente.	Een schriftelijke afspraak over rente en aflossen.
Schenken op papier	Je schenkt een bedrag maar houdt het geld. Je krijgt een schuld aan de ander.	Een notariële akte en elk jaar de vereiste rente echt betalen.
Nalaten	De ander krijgt het na je overlijden.	Een testament dat bij je gezin past.

Wanneer is schenken verstandig?

Als je het geld echt kunt missen en de ontvanger er nu iets aan heeft, bijvoorbeeld bij een huis of een studie. Spreid je schenkingen over meerdere jaren, dan gebruik je elk jaar opnieuw de vrijstelling. De bedragen staan bij de tarieven en vrijstellingen van 2026. Lees ook hoeveel je belastingvrij mag schenken en wat schenken op papier is.

En als je ernstig ziek bent?

Overlijd je binnen 180 dagen na een schenking, dan telt die schenking voor de belasting mee als erfenis. Het vrijgestelde deel telt daarbij in principe niet mee. Laat bij een groot bedrag eerst uitrekenen wat een schenking dan nog oplevert. Lees hoe de 180-dagenregel werkt.

Verdeling binnen de familie

Een plan gaat niet alleen over hoeveel, maar ook over wie. Daar ontstaan later de meeste vragen.

Help je je kinderen niet allemaal evenveel?

Dat mag, maar leg vast wat je bedoelde. Een schenking aan één kind telt alleen mee bij de erfenis als je dat afspreekt. Zeg je niets, dan kan er later discussie ontstaan. Lees schenken aan één kind.

Hoe bescherm je je partner?

Ben je getrouwd en heb je kinderen, dan krijgt je partner zonder testament de goederen en krijgen je kinderen een vordering in geld. Die is in beginsel pas opeisbaar bij het overlijden van je partner. Woon je samen, dan erft je partner zonder testament niets. Met een testament kies je de vorm die bij jullie past, zoals een tweetrapsmaking of een vruchtgebruiktestament. Lees de wettelijke verdeling en wat een tweetrapsmaking is.

Heb je een schuld aan je kinderen uit een eerdere erfenis?

Na het overlijden van je partner hebben je kinderen soms een vordering op jou. Het aflossen van die schuld is niet zonder meer hetzelfde als een nieuwe schenking. Neem de stukken daarover mee als je je plan laat bekijken. Lees wat de wettelijke verdeling betekent voor de langstlevende en de kinderen.

Kinderen uit verschillende relaties, een voogd of bewind over het geld van je kind lees je op kinderen en gezin.

Woning, onderneming en buitenland

Bij een huis, een bedrijf of bezit over de grens komen extra vragen. Laat die samen bekijken voordat je iets overdraagt.

Je woning

Een huis is voor de meeste mensen het grootste bezit, maar je kunt het niet in stukjes weggeven. Heb je samen een huis gekocht met een ongelijke inbreng, leg dan vast wie wat heeft betaald. En regel of je partner in het huis kan blijven wonen als jij overlijdt. Lees samen een huis kopen met ongelijke inbreng en in je huis blijven wonen als je partner overlijdt.

Je onderneming

Ben je ondernemer, dan bepaalt je testament of je bedrijf de eerste weken na je overlijden doorloopt. Bij een BV moet er iemand zijn die mag tekenen. Leg vast wie dat doet, ook als je het zelf tijdens je leven niet meer kunt. Lees het testament van een ondernemer en wie er voor je BV tekent.

Bezit of familie in het buitenland

Zonder rechtskeuze geldt binnen de EU meestal het erfrecht van het land waar je woont. Met een rechtskeuze in je testament bepaal je zelf welk erfrecht geldt, bijvoorbeeld het Nederlandse. Lees rechtskeuze en buitenlands vermogen in de nalatenschap.

Een plan dat je bijhoudt

Kies een vast moment, bijvoorbeeld elk jaar in januari, om je plan na te lopen. Stel jezelf dan deze vragen:

Klopt het overzicht van bezit en schulden nog?
Zijn schenkingen, rentebetalingen en aangiften vastgelegd?
Passen je afspraken nog bij je gezin?
Kunnen de mensen die je hebt gekozen hun taak nog doen?
Houd je zelf genoeg over?

Verandert er iets groots, zoals een huwelijk, een scheiding, een kind of de verkoop van je huis, laat je afspraken dan opnieuw bekijken. Lees wanneer je je testament herziet en je levenstestament wijzigen.

Veelgestelde vragen

Gaat vermogensplanning alleen over minder belasting betalen?

Nee. Het gaat ook over je eigen zekerheid, over wie beslist en over je partner en kinderen. Een plan dat belasting bespaart maar jou krap laat zitten of tot ruzie leidt, is geen goed plan.

Is het alleen voor mensen met veel geld?

Nee. Heb je een huis, wat spaargeld en kinderen, dan heb je al iets te plannen. Juist dan maakt het uit wie wat krijgt en wat je partner overhoudt.

Wat neem je mee naar een gesprek?

Een overzicht van je gezin en je vermogen, je bestaande akten, eerdere schenkingen en leningen, en je belangrijkste wensen. Heb je eerder geërfd met een vordering van je kinderen, neem die stukken dan ook mee.

Wat regel je bij ons?

Je bereidt alles online voor en tekent bij de notaris in Utrecht, voor een vaste prijs. Een testament en een levenstestament regel je ook samen in één afspraak.

Alle prijzen staan op notariskosten. Vraagt je situatie meer dan een standaardregeling, neem dan contact op.

Hangt samen met: schenken, je testament, je levenstestament en je kinderen. Alles bij elkaar staat op familie en vermogen.