Wat is schenken op papier en wanneer kies je ervoor?

Bij schenken op papier draag je vermogen over zonder het geld kwijt te zijn. Wat het oplevert, wat het kost en wanneer het bij je past.

Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht4 min leestijdBijgewerkt

Kort antwoord

Bij een schenking op papier schenk je een bedrag, maar houd je het geld zelf. De ontvanger krijgt een vordering op jou, die meestal pas bij je overlijden wordt uitbetaald. Daardoor wordt je erfenis kleiner. De Belastingdienst accepteert dat alleen met een notariële akte en als je elk jaar echt de vereiste rente betaalt.

Schenken op papier is een manier om nu al vermogen over te dragen zonder dat je het geld kwijt bent. Het kan de erfbelasting later verlagen. Maar het is geen formaliteit: je gaat een echte schuld aan en je betaalt er elk jaar rente over. Dit artikel legt uit hoe het werkt en wanneer het past.

Hoe werkt schenken op papier?

Je schenkt een bedrag, bijvoorbeeld € 20.000, aan je kind. Je maakt het niet over, maar erkent dat je het schuldig bent. Je kind heeft dan een vordering op jou. Die vordering wordt meestal opeisbaar bij je overlijden. Tot die tijd houd je het geld zelf, bijvoorbeeld omdat het in je huis zit.

Over de schenking zelf betaalt je kind schenkbelasting, net als bij een gewone schenking. Die belasting moet je kind nu al betalen, terwijl het geld pas later komt. De jaarlijkse vrijstelling kun je ervoor gebruiken.

Wat is het voordeel?

Bij je overlijden gaat de schuld af van je erfenis. Er valt dan minder onder de erfbelasting. Schenk je elk jaar de vrijstelling op papier, dan groeit de schuld en wordt je belaste erfenis steeds kleiner, terwijl je het geld zelf blijft gebruiken.

Welke voorwaarden stelt de Belastingdienst?

De Belastingdienst trekt de schuld bij je overlijden alleen af als twee dingen kloppen:

  • de schenking is vastgelegd in een notariële akte;
  • je betaalt elk jaar daadwerkelijk minimaal 6% rente over de schuld.

De rente moet je echt overmaken en kunnen aantonen. Bij een schuld van € 100.000 is dat € 6.000 per jaar. Kun je die rente niet blijven betalen, dan past schenken op papier niet bij je. Betaal je de rente een jaar niet, dan blijft de schenking bestaan. De schuld is bij je overlijden dan in beginsel niet meer aftrekbaar.

Wat betekent het voor de inkomstenbelasting?

De schuld en de vordering tellen mee in box 3: voor jou als schuld, voor je kind als bezit. De rente die je betaalt, kun je niet aftrekken. Voor je kind is die rente geen schenking. Laat de gevolgen voor allebei berekenen voordat je begint.

Geld geven of schenken op papier?

VraagGeld gevenOp papier schenken
Wie heeft het geld?De ontvanger, meteenJij, tot je overlijden
Wat kost het jou per jaar?Niets meer na de schenkingMinimaal 6% rente over de schuld
Is een notaris nodig?Nee, alleen bij voorwaardenJa, voor het belastingvoordeel
Past het als je geld vastzit in je huis?NeeJa, als je de rente kunt betalen

Geld geven is eenvoudiger. Schenken op papier past vooral bij wie een groot vermogen heeft in een woning of belegging, de erfbelasting wil beperken en de rente kan dragen. Hoeveel je belastingvrij kunt schenken, lees je in hoeveel mag je belastingvrij schenken?

Kan een gevolmachtigde later op papier schenken?

Een bestaande schenking op papier kan je gevolmachtigde blijven beheren: de rente betalen en de administratie bijhouden. Een nieuwe schenking op papier die pas na je overlijden wordt uitbetaald, moet je in principe zelf aangaan. Een gevolmachtigde kan dat meestal niet voor je doen. Wil je dat je plan doorgaat, regel het dan op tijd. Lees schenkafspraken in je levenstestament.

Houd een goede administratie bij

Bewaar de akte, een overzicht van de schuld per jaar en het bewijs van elke rentebetaling. Je erfgenamen hebben dat later nodig om de schuld af te trekken in de aangifte erfbelasting. Maak schenken op papier onderdeel van een schenkplan, zodat je elk jaar controleert of alles is gedaan.

Hoe je schenken, nalaten en je eigen zekerheid op elkaar afstemt, lees je op vermogensplanning.