Schenkafspraken in je levenstestament: wat leg je vast?
Zonder duidelijke regeling stopt je schenkplan als je wilsonbekwaam wordt. Zo leg je het vast in je levenstestament.
Kort antwoord
Wil je dat je schenkplan doorgaat als je het zelf niet meer kunt, leg het dan vast in je levenstestament. Noem aan wie mag worden geschonken, hoeveel, hoe vaak en wat er voor jezelf beschikbaar moet blijven. Regel ook wat er gebeurt als je gevolmachtigde zelf iets krijgt en wie meekijkt. Alleen "schenken is toegestaan" is te weinig.
Veel mensen schenken elk jaar aan hun kinderen of kleinkinderen. Word je wilsonbekwaam, bijvoorbeeld door dementie, dan stopt dat in principe. Je gevolmachtigde mag alleen namens jou schenken als je levenstestament daar duidelijk ruimte voor geeft. Hoe ruimer en vager die ruimte, hoe groter de kans op discussie of misbruik.
Waarom moet je schenken apart regelen?
Een gevolmachtigde handelt in jouw belang. Een schenking maakt je vermogen kleiner en is daarom niet vanzelf in jouw belang. Of je gevolmachtigde mag schenken, hangt af van wat er in je levenstestament staat. Staat er niets over, dan kan je gevolmachtigde niet zomaar je schenkplan voortzetten. Lees ook mag je gevolmachtigde schenkingen doen namens jou?
Wat leg je vast?
Aan wie. Noem de mensen bij naam, of een duidelijke groep zoals je kinderen en kleinkinderen.
Hoeveel. Een vast bedrag per jaar, een maximum of de jaarlijkse vrijstelling. Kies je de vrijstelling, dan beweegt het bedrag elk jaar mee. Hebben jullie allebei een levenstestament, stem dan af dat de vrijstelling voor kinderen voor jullie samen geldt.
In welke vorm. Geld overmaken, of een bestaande schenking op papier verder beheren. Een nieuwe schenking op papier kan een gevolmachtigde meestal niet voor je aangaan.
Je eigen buffer. Wat er voor jezelf moet blijven voor wonen en zorg, en wanneer het schenken stopt.
Gelijke behandeling. Of alle ontvangers evenveel krijgen en of schenkingen later meetellen bij de verdeling van je erfenis.
Wat als je gevolmachtigde zelf iets krijgt?
Vaak is een van je kinderen gevolmachtigde en krijgen de kinderen een schenking. Dan beslist je kind namens jou over geld voor zichzelf. Dat heet zelfcontractering. De wet staat dat alleen toe als de schenking zo precies vastligt dat er niets te kiezen is, of als je levenstestament juist deze schenking aan je gevolmachtigde toestaat. Leg het dus vast, met duidelijke grenzen. Lees zelfcontractering.
Wie kijkt mee?
Een schenkingsbevoegdheid zonder tegenwicht is kwetsbaar. Wijs een toezichthouder aan die vooraf moet instemmen met een schenking, of laat je gevolmachtigde elk jaar verantwoording afleggen aan de andere kinderen. Dat beschermt jou, en ook je gevolmachtigde tegen verwijten. Lees de toezichthouder in je levenstestament.
Doet de bank wat je gevolmachtigde vraagt?
Niet altijd zonder vragen. Een bank kijkt naar wat er in je levenstestament staat en kan bij een schenking extra stukken of uitleg vragen. Een duidelijke regeling maakt dat makkelijker, maar is geen garantie dat elke bank elke opdracht meteen uitvoert.
Bereid het goed voor
Bespreek je schenkplan met de notaris voordat je je levenstestament laat opstellen. Neem een overzicht mee van eerdere schenkingen en van wat je per jaar wilt geven. Hoe je zo'n plan maakt, lees je in een schenkplan maken. Wat er gebeurt als er geen regeling is, lees je in schenken bij dementie of bewind.