Hoe maak je een schenkplan?

Kort antwoord

Een schenkplan begint bij wat je zelf wilt houden, niet bij het belastingvrije bedrag. Bepaal eerst je doel en je eigen buffer. Kies daarna wie je helpt, met hoeveel en wanneer. Leg vast wat er gebeurt als je het later zelf niet meer kunt en kijk elk jaar of het plan nog klopt.

Veel mensen schenken van jaar tot jaar: een bedrag in december, een bijdrage aan een huis, iets extra's als het uitkomt. Dat werkt, tot je kinderen ongelijk geholpen blijken, je zelf krap komt te zitten of je het niet meer zelf kunt regelen. Een schenkplan voorkomt dat. Het hoeft geen dik document te zijn. Een paar heldere keuzes, op papier gezet, is genoeg.

Waarom zou je een schenkplan maken?

Een schenkplan zorgt dat je schenkingen passen bij je eigen leven, je gezin en je erfenis. Zonder plan kies je per keer en zie je pas later wat het bij elkaar betekent. Met een plan weet je wat je kunt missen, wie wat heeft gekregen en wat er gebeurt als jij het niet meer kunt doen.

Stap 1: wat wil je bereiken?

Begin bij het doel. Wil je een kind helpen met een huis of een studie? Wil je je vermogen geleidelijk overdragen, zodat er later minder erfbelasting is? Of wil je een goed doel steunen? Het doel bepaalt de vorm, het bedrag en het moment.

Stap 2: wat wil je zelf houden?

Bepaal hoeveel je nodig hebt voor je eigen leven: wonen, zorg, onverwachte kosten en de jaren die nog komen. Geld in je huis is niet hetzelfde als geld op de bank. Schenk dus niet op basis van je totale vermogen, maar op basis van wat je echt kunt missen.

Denk ook aan de eigen bijdrage voor zorg. Het CAK kijkt daarvoor naar je inkomen en vermogen van twee jaar eerder. Schenken verlaagt die bijdrage dus niet meteen. Ben je ernstig ziek, houd dan ook rekening met de 180-dagenregel.

Stap 3: wat heb je al gegeven?

Zet eerdere schenkingen en leningen op een rij: aan wie, hoeveel, wanneer en met welke afspraken. Zo zie je of je kinderen gelijk zijn behandeld en of er al een eenmalig verhoogde vrijstelling is gebruikt.

Stap 4: hoe verdeel je binnen je gezin?

Bespreek of alle kinderen evenveel moeten krijgen. Gelijke bedragen zijn niet altijd een gelijke behandeling, bijvoorbeeld als één kind al eerder is geholpen. Leg vast of een schenking later meetelt bij de verdeling van je erfenis. Lees schenken aan één kind: telt het mee bij de erfenis?

Stap 5: welke vorm en voorwaarden?

Kies tussen geld geven, uitlenen of schenken op papier. Bij geld is het meteen van de ander. Bij een lening krijg je het terug. Bij een schenking op papier blijft het geld bij jou, maar betaal je elk jaar rente. Lees wat schenken op papier is.

Leg daarnaast voorwaarden vast als dat nodig is: dat het geld privé blijft bij een huwelijk van je kind, of waarvoor het bedoeld is. Hoeveel er belastingvrij kan, lees je in hoeveel mag je belastingvrij schenken?

Stap 6: wie handelt als jij het niet meer kunt?

Schenk je elk jaar en word je later wilsonbekwaam, dan stopt het schenken in principe. Je gevolmachtigde mag alleen namens jou schenken als je levenstestament dat duidelijk regelt. Neem je schenkplan daarom op in je levenstestament, met grenzen en iemand die meekijkt. Lees schenkafspraken in je levenstestament.

Stap 7: maak een uitvoeringslijst

Schrijf per jaar op wat er moet gebeuren: welke bedragen, naar wie, wanneer, en welke aangiften. Bewaar bewijs van elke betaling. Bij een schenking op papier hoort daar ook de jaarlijkse rentebetaling bij.

Stap 8: kijk elk jaar of het nog klopt

Kies een vast moment, bijvoorbeeld in november. Controleer dan:

of je buffer nog groot genoeg is;
of de vrijstellingen voor het nieuwe jaar zijn veranderd;
of er iets is veranderd in je gezin, je gezondheid of je vermogen;
of alle betalingen en aangiften zijn gedaan.

Schenken hangt samen met je testament, je levenstestament en de afspraken met je partner. Hoe dat in elkaar grijpt, lees je op familie en vermogen.

Hoe je schenken, nalaten en je eigen zekerheid op elkaar afstemt, lees je op vermogensplanning.