Schenken aan één kind: telt het mee bij de erfenis?
Help je één kind, dan voelt dat als een voorschot op de erfenis. Juridisch is het dat alleen als je het vastlegt.
Kort antwoord
Een schenking aan één kind telt niet vanzelf mee bij de verdeling van je erfenis. Dat gebeurt alleen als je bij de schenking of in je testament hebt bepaald dat het kind de schenking moet inbrengen. Zeg je niets, dan houdt dat kind de schenking en erft het daarnaast gewoon zijn deel. Voor de legitieme portie kunnen eerdere schenkingen wel meetellen.
Je helpt een van je kinderen met een huis, een bedrijf of een studie. Dat voelt als een voorschot op de erfenis. Maar juridisch is het dat niet vanzelf. Wil je dat je kinderen uiteindelijk gelijk worden behandeld, dan moet je dat vastleggen. Anders kan een goedbedoelde gift later tot onenigheid leiden.
Is een schenking een voorschot op de erfenis?
Niet vanzelf. Een schenking is van het kind dat haar krijgt. Bij je overlijden erft dat kind daarnaast gewoon zijn deel, tenzij je hebt bepaald dat de schenking moet worden ingebracht. Het woord voorschot zeggen is niet genoeg. Het moet duidelijk zijn vastgelegd.
Wat betekent inbreng?
Inbreng betekent dat een schenking bij de verdeling van je erfenis wordt meegeteld alsof het geld er nog is. Het kind dat de schenking kreeg, krijgt dan minder uit de erfenis. Zo komen alle kinderen samen gelijk uit. Is de schenking groter dan het erfdeel, dan hoeft het kind het verschil niet terug te betalen. Inbreng geldt alleen als je dat zelf hebt bepaald: bij de schenking of later in je testament.
Een voorbeeld: je hebt twee kinderen en laat € 200.000 na. Eén kind kreeg eerder € 40.000 met de afspraak dat het moet worden ingebracht. Voor de verdeling telt de erfenis dan als € 240.000: ieder kind krijgt € 120.000, waarvan het eerste kind er al € 40.000 had. Zonder inbreng krijgt ieder kind € 100.000 en houdt het eerste kind de € 40.000 er nog bij.
Hoe leg je vast dat een schenking meetelt?
Het eenvoudigst is om de afspraak bij de schenking op papier te zetten. Schrijf erbij dat het kind de schenking moet inbrengen bij de verdeling van je erfenis en tegen welke waarde. Je kunt het ook later in je testament regelen, voor schenkingen die je al hebt gedaan. Bewaar een overzicht van alle schenkingen, zodat je erfgenamen later weten wat er is gegeven.
Wil je juist dat het kind de schenking houdt?
Je kunt ook bewust kiezen dat één kind de schenking houdt. Soms is het juist de bedoeling dat één kind meer krijgt, bijvoorbeeld omdat het voor je heeft gezorgd. Leg dan vast dat er geen inbreng is. Dan is het voor de andere kinderen later duidelijk dat dit jouw keuze was en geen vergissing.
Wat is het verschil met de legitieme portie?
Inbreng en de legitieme portie zijn twee verschillende dingen. De legitieme portie is het minimumdeel waar een kind aanspraak op kan maken, ook als je het onterft. Bij het berekenen daarvan tellen eerdere schenkingen mee, ook als je geen inbreng hebt afgesproken. Schenkingen aan je kinderen tellen mee, ook als ze lang geleden zijn gedaan. Schenkingen aan anderen tellen meestal alleen mee als ze in de laatste vijf jaar zijn gedaan. Lees hoe de legitieme portie wordt berekend.
Tegen welke waarde telt een schenking mee?
Leg vast tegen welke waarde de schenking meetelt: het bedrag dat je gaf of de waarde op het moment van verdelen. Bij een bijdrage aan een huis kan dat veel uitmaken. Zonder afspraak geldt in principe de waarde op het moment van de schenking.
Gelijk behandelen hoeft niet gelijk te zijn
Gelijke bedragen zijn niet altijd eerlijk en een ongelijke verdeling is niet altijd oneerlijk. Het belangrijkste is dat je keuze duidelijk is. Bespreek het met je kinderen en leg het vast, bij de schenking en in je testament. Meer over het geven zelf lees je in geld schenken aan je kind en een schenkplan maken. In een samengesteld gezin speelt nog meer; lees erven in een samengesteld gezin.
Wie voor je kind zorgt, wie zijn geld beheert en hoe je kinderen uit verschillende relaties behandelt: alles bij elkaar lees je op kinderen en gezin.