Levenstestament voor ondernemers: wie tekent er voor je BV?
Val je als directeur-grootaandeelhouder uit, dan ligt je onderneming stil. Een levenstestament regelt wie stemt, tekent en betaalt zolang jij dat niet kunt.
Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht01-09-20263 min lezen
Een privé-levenstestament regelt je bankzaken en je woning. Voor een ondernemer is dat maar de helft van het verhaal. Als jij morgen uitvalt, is de vraag niet alleen wie je hypotheek betaalt maar ook wie er namens de onderneming mag handelen.
Wat er stilvalt bij een eenmanszaak
Bij een eenmanszaak of vof zit er niets tussen jou en je bedrijf. Val jij uit, dan kan niemand facturen versturen, personeel betalen, contracten tekenen of btw-aangifte doen. Ook je boekhouder niet, want die heeft geen bevoegdheid.
In je levenstestament neem je daarom een zakelijke volmacht op die specifiek ziet op de onderneming. Bij een vof let je bovendien op de vennootschapsakte: daarin staat vaak al iets geregeld over uitval van een vennoot, en die twee documenten moeten op elkaar aansluiten.
Wat er stilvalt bij een BV
Hier zit de grootste denkfout. Ondernemers gaan er vaak van uit dat de BV gewoon doorloopt omdat de BV een eigen rechtspersoon is. Dat klopt alleen als er iemand anders bevoegd is. Bij de klassieke directeur-grootaandeelhouder ben jij zowel enig bestuurder als enig aandeelhouder, en dan ligt alles stil.
Er zijn twee sporen die je allebei moet regelen.
Als bestuurder. Er moet iemand zijn die de dagelijkse leiding kan overnemen. Dat kan via een volmacht, maar structureel is het beter om in de statuten een belet- en ontstentenisregeling te hebben. Die wijst aan wie tijdelijk het bestuur waarneemt als de bestuurder belet is. Controleer of jouw statuten die regeling hebben, want in oudere akten ontbreekt hij regelmatig of is hij te summier.
Als aandeelhouder. Bestuursbesluiten die de aandeelhoudersvergadering aangaan, zoals het benoemen van een nieuwe bestuurder, vragen om een stem. Zonder volmacht kan niemand die uitbrengen. Neem in je levenstestament daarom uitdrukkelijk op dat je gevolmachtigde je stemrecht mag uitoefenen.
Banken accepteren een levenstestament ook voor het uitoefenen van stemrecht en het nemen van bestuursbesluiten binnen een BV, mits uit het document duidelijk blijkt dat jij enig aandeelhouder en bestuurder bent. Laat dat er dus expliciet in zetten.
Twee gevolmachtigden zijn hier logisch
Voor privézaken kies je meestal je partner. Voor de onderneming is dat vaak niet de beste keuze. Een compagnon, een familielid dat in het bedrijf zit of een vertrouwde adviseur weet wat er speelt.
Je kunt de rollen splitsen: de een voor privé, de ander voor de onderneming. Regel dan wel hoe zij samenwerken op de plek waar het elkaar raakt, bijvoorbeeld bij de rekening-courantverhouding tussen jou en je BV of bij dividenduitkeringen.
Wat je nog meer vastlegt
Denk aan de bevoegdheid om de onderneming te verkopen of te staken als terugkeer niet realistisch is. Voor veel ondernemers is dat een moeilijk punt, maar zonder die bevoegdheid kan je gevolmachtigde alleen maar beheren terwijl de waarde wegloopt.
Leg ook praktische zaken vast: waar de administratie staat, wie de wachtwoorden heeft, welke contracten kritiek zijn en wie de vaste adviseurs zijn. Dat hoeft niet in de akte zelf, maar wel op een plek die je gevolmachtigde kent.