Meerdere gevolmachtigden: samen of ieder afzonderlijk?

Wie drie kinderen heeft, wil er zelden één uitkiezen. Dat is begrijpelijk. De vraag is alleen of het praktisch is, want de manier waarop je meerdere gevolmachtigden aanwijst bepaalt of je levenstestament in de praktijk werkt.

De twee smaken

Ieder afzonderlijk bevoegd. Elke gevolmachtigde kan zelfstandig handelen zonder de anderen te raadplegen. Dit werkt altijd. De bank kan ermee uit de voeten en er is geen situatie denkbaar waarin er niemand beschikbaar is.

Gezamenlijk bevoegd. Alle gevolmachtigden moeten samen tekenen. Dit voelt veiliger en eerlijker, en juist daarom kiezen veel mensen ervoor.

Waarom gezamenlijk in de praktijk vastloopt

Banken kunnen gezamenlijke bevoegdheid voor bankzaken op dit moment niet inregelen. Twee mensen kunnen niet tegelijkertijd pinnen of tegelijk een overboeking bevestigen. De KNB heeft de banken gewezen op de brede behoefte hieraan binnen het notariaat, maar de banken geven aan dat het er nu niet in zit.

Er is een tweede probleem. Gezamenlijke bevoegdheid legt de boel stil zodra één van de gevolmachtigden niet beschikbaar is. Op vakantie, ziek, of onderling ruzie. Precies op het moment dat er iets geregeld moet worden.

De oplossing die wel werkt

Maak iedereen zelfstandig bevoegd, en regel het evenwicht op een andere manier.

Ondervolmacht voor bankzaken. Neem in het levenstestament op dat gevolmachtigden elkaar ondervolmacht mogen geven voor bankzaken. Doe dat het liefst direct in de akte zelf. Banken verwerken dat sneller en het scheelt een extra procedure.

Interne afstemming. Leg in de akte vast dat gevolmachtigden voor bepaalde handelingen wel met elkaar moeten overleggen. Verkoop van de woning, uitgaven boven een bedrag, schenkingen. Dat geldt dan tussen hen onderling en niet tegenover de bank. Wie zich er niet aan houdt, kan aansprakelijk zijn.

Een toezichthouder. Wijs één persoon aan als gevolmachtigde en de anderen als toezichthouder. Die krijgen inzage, worden jaarlijks geïnformeerd en moeten instemmen met grote beslissingen. Dat geeft rust in de familie zonder de uitvoering te verlammen.

Verdeel op taak. Het ene kind doet de financiën, het andere de medische zaken. Dat sluit vaak beter aan bij wie waar goed in is dan een gelijke verdeling.

Kies liever op geschiktheid dan op eerlijkheid

De verleiding is groot om alle kinderen gelijk te behandelen. Maar dit is geen erfenis. Het is een taak, en niet iedereen is er even geschikt voor. Degene die dicht bij je woont, de administratie aankan en het gesprek met een bank of arts durft te voeren, is de logische keuze. Ook als dat er maar één is.

Leg wel uit waarom je kiest zoals je kiest, en doe dat bij leven. Een keuze die je zelf hebt toegelicht leidt zelden tot ruzie. Een keuze die de familie pas na jouw wilsonbekwaamheid ontdekt, vrijwel altijd.

Wijs ten slotte altijd een opvolgend gevolmachtigde aan. Ook je gevolmachtigde kan iets overkomen.