Waarom je een opvolgend gevolmachtigde nodig hebt
Je gevolmachtigde kan overlijden, ziek worden of de taak weigeren. Zonder opvolger valt je levenstestament dan alsnog terug op de kantonrechter.
Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht01-09-20263 min lezen
De meeste mensen denken bij een levenstestament goed na over de vraag wie hun zaken gaat regelen. Veel minder mensen denken na over de vraag wat er gebeurt als die persoon het niet kan. En dat is precies waar een levenstestament alsnog nutteloos wordt.
Drie manieren waarop je gevolmachtigde wegvalt
Hij overlijdt eerder dan jij. Bij stellen die elkaar over en weer volmacht geven is dat helemaal geen ongewoon scenario. Twee mensen van dezelfde leeftijd, en degene die achterblijft is precies degene die hulp nodig heeft.
Hij wordt zelf wilsonbekwaam. Ook je partner kan dementie krijgen of een beroerte. Dan zijn jullie er allebei uit, en is er niemand meer bevoegd.
Hij wil het niet. Een volmacht verplicht niemand tot iets. Je gevolmachtigde kan de taak weigeren of er halverwege mee stoppen. Dat gebeurt vaker dan je denkt, bijvoorbeeld omdat het te zwaar wordt naast een baan en een gezin, of omdat de verhoudingen in de familie oplopen.
Wat er dan gebeurt
Als er geen opvolger is aangewezen, is er niemand meer die namens jou mag handelen. Je levenstestament ligt er nog, maar er staat geen bruikbare naam meer in. De familie moet dan alsnog naar de kantonrechter voor bewind en mentorschap. Precies de procedure die je met je levenstestament wilde voorkomen, en nu op het slechtst denkbare moment.
Zelf een nieuwe gevolmachtigde aanwijzen kan niet meer, want daarvoor moet je wilsbekwaam zijn.
Hoe je het regelt
Wijs in de akte een of twee opvolgers aan, met een duidelijke volgorde. Eerst je partner, dan je oudste kind, dan een goede vriend of een professional. Leg ook vast wanneer de opvolger in beeld komt: bij overlijden, bij wilsonbekwaamheid van de eerste gevolmachtigde, of als die de taak neerlegt.
Regel er meteen bij hoe dat wordt aangetoond. Bij overlijden is dat eenvoudig met een akte van overlijden. Bij wilsonbekwaamheid is het lastiger. Een schriftelijke verklaring van de eerste gevolmachtigde dat hij de taak neerlegt, is in de praktijk vaak de eenvoudigste route en werkt beter dan een medische verklaring die moeilijk te krijgen is.
Kies de opvolger anders dan je denkt
Kies bij voorkeur iemand van een andere generatie of uit een andere kring. Twee gevolmachtigden van dezelfde leeftijd uit hetzelfde huishouden vangen dezelfde risico's niet op. Een kind, een neef of nicht, of een professional zoals een notaris of een gecertificeerde bewindvoerder is vaak logischer als reserve.
Vraag ook aan je opvolger of hij het wil. Iemand die pas na jouw wilsonbekwaamheid ontdekt dat hij is aangewezen, zegt vaker nee.
Doe hetzelfde voor de medische volmacht
Vergeet niet dat je twee volmachten hebt. Ook voor geneeskundige aangelegenheden wijs je iemand aan, en ook daar heb je een opvolger nodig. Het hoeft niet dezelfde persoon te zijn. Degene die het beste met jouw administratie omgaat, is niet automatisch degene die het beste met een arts praat.