Je levenstestament wijzigen of herroepen
Een levenstestament kun je altijd aanpassen zolang je wilsbekwaam bent. Het lastige deel is niet de akte maar het terughalen van oude afschriften.
Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht01-09-20263 min lezen
Een levenstestament is geen document voor de eeuwigheid. Relaties veranderen, mensen overlijden, vermogens verschuiven. Zolang je wilsbekwaam bent, kun je je levenstestament aanpassen of helemaal intrekken. Dat gaat via de notaris, want wat notarieel is vastgelegd wordt ook notarieel gewijzigd.
Wanneer je het opnieuw moet bekijken
De aanleidingen die er echt toe doen:
- je gevolmachtigde is overleden of zelf niet meer in staat de taak te vervullen
- je relatie is geëindigd en je ex is nog gevolmachtigde
- er is een kind bij gekomen of een kind is overleden
- je hebt een bedrijf verkocht of juist gestart
- je bent verhuisd naar het buitenland of hebt daar vermogen gekregen
- de verhoudingen binnen de familie zijn wezenlijk veranderd
Los daarvan is het verstandig elke vijf jaar even te kijken of het nog past. Niet omdat het verloopt, want een levenstestament blijft geldig, maar omdat je leven verandert en je akte dat niet vanzelf doet.
Wijzigen of opnieuw maken
Voor kleine aanpassingen kan een aanvullende akte volstaan. Bij meerdere wijzigingen is een geheel nieuw levenstestament vaak overzichtelijker, met daarin een uitdrukkelijke herroeping van alle eerdere volmachten. Dat voorkomt discussie over welke bepaling nu geldt.
Vraag de notaris om de herroeping ook aan te tekenen op de oorspronkelijke akte in het protocol. Dan is bij navraag altijd zichtbaar dat de oude versie is vervallen.
Het echte probleem zit niet in de akte
Een volmacht intrekken bij de notaris is eenvoudig. Zorgen dat niemand meer met de oude versie kan handelen is dat niet.
Het is jouw verantwoordelijkheid om de herroeping kenbaar te maken aan iedereen die het aangaat. De notaris doet dat niet voor je. Denk aan:
- je bank of banken, waar de volmacht is geregistreerd
- je verzekeraar en pensioenuitvoerder
- de oude gevolmachtigde zelf, schriftelijk
- je huisarts, als het om de medische volmacht gaat
- je accountant of boekhouder
Vraag daarnaast alle uitgegeven afschriften terug. Een derde die te goeder trouw afgaat op een afschrift dat hij in handen heeft, kan beschermd zijn. Zolang de oude akte in omloop blijft, blijft er risico.
Bij een scheiding of relatiebreuk
Dit is de situatie waarin het het vaakst misgaat. Mensen regelen bij de scheiding van alles, maar vergeten de volmacht die zij hun ex hebben gegeven. Die blijft gewoon werken. Als je uit elkaar gaat, hoort het intrekken van de volmacht op hetzelfde lijstje als het aanpassen van je testament en de begunstiging van je verzekeringen.
Wat als je het niet meer zelf kunt
Ben je inmiddels wilsonbekwaam, dan kun je je levenstestament niet meer wijzigen of intrekken. De notaris zal daaraan niet meewerken en heeft dat ook te toetsen. Er is een tuchtzaak geweest waarin een notaris een wijziging passeerde bij iemand met een vastgestelde alzheimerdiagnose, op initiatief van de partner. Dat werd hem aangerekend.
Loopt de volmacht dan uit de hand, dan resteert een gang naar de kantonrechter. Familieleden kunnen bewind aanvragen, en de rechter kan de gevolmachtigde daarmee feitelijk buitenspel zetten. Dat is een zware route en precies waarom je een toezichthouder in de akte wilt hebben.