Even eerlijk
Drie dingen die de meeste samenwoners niet weten
Het wettelijk erfrecht kent echtgenoten, geregistreerd partners en familie. Samenwoners komen er simpelweg niet in voor.
Je partner erft: niets
Zonder testament gaat jouw nalatenschap naar je wettelijke erfgenamen: je kinderen, of anders je ouders, broers en zussen. Je partner staat met lege handen, hoe lang jullie ook samen zijn.
Het samenlevingscontract is niet genoeg
Het verblijvingsbeding regelt alleen jullie gezamenlijke bezit, zoals het huis en de inboedel. Jouw eigen spaargeld, beleggingen of de auto op jouw naam? Die gaan alsnog naar de familie.
Tot 40% erfbelasting
Zonder de juiste papieren telt je partner voor de belastingdienst als een vreemde: een minimale vrijstelling en het hoogste tarief. Als fiscaal partner geldt juist een vrijstelling van ruim acht ton.
Uitleg
Wat is een testament?
Testament samenwoners: zo bescherm je elkaar juridisch
Steeds meer mensen kiezen ervoor om samen te wonen zonder te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te gaan. Hoewel dat in het dagelijks leven vaak prima werkt, heeft deze keuze grote gevolgen voor het erfrecht. Veel samenwoners realiseren zich namelijk niet dat zij zonder aanvullende regelingen juridisch niets van elkaar erven. Testamenten spelen daarom een cruciale rol in het beschermen van elkaar en het voorkomen van ongewenste situaties.
Samenwoners en erfrecht: wat regelt de wet?
Als je samenwoont zonder te trouwen, erven jullie wettelijk niets van elkaar. De wet regelt het erfrecht alleen voor gehuwden en geregistreerd partners. Dit betekent dat bij overlijden van één van de partners, de andere partner geen automatisch recht heeft op de nalatenschap.
In de praktijk kan dit grote gevolgen hebben. Bezittingen gaan volgens de wet naar familieleden, zoals kinderen, ouders, broers of zussen. De achterblijvende partner kan hierdoor financieel in de problemen komen, bijvoorbeeld als de gezamenlijke woning (deels) naar erfgenamen gaat.
Met testamenten kun je dit veranderen door elkaar als erfgenaam aan te wijzen. Daarmee neem je zelf de regie over wat er met je vermogen gebeurt na je overlijden.
Hoe bescherm je je partner met een testament?
De meest gekozen oplossing voor samenwoners is het opstellen van twee gelijkluidende testamenten. Hierin benoemen jullie elkaar over en weer als erfgenaam. Dit zorgt ervoor dat de langstlevende partner goed verzorgd achterblijft.
Een belangrijk voordeel hiervan is dat de langstlevende partner niet direct geconfronteerd wordt met financiële claims van andere erfgenamen. Zo kunnen bijvoorbeeld kinderen hun erfdeel pas opeisen na het overlijden van de langstlevende. Dit geeft rust en stabiliteit in een toch al moeilijke periode.
Wat kun je vastleggen in een testament als samenwoner?
Naast het aanwijzen van elkaar als erfgenaam, kunnen samenwoners in een testament nog meer belangrijke zaken vastleggen, zoals:
- Een langstlevende regeling: hiermee zorg je ervoor dat de partner alle bezittingen kan blijven gebruiken.
- Een executeur: iemand die de nalatenschap afwikkelt en zorgt dat alles volgens jouw wensen verloopt.
- Een uitsluitingsclausule: hiermee voorkom je dat erfenissen bij een scheiding van je kinderen bij hun partner terechtkomen.
- Voogdij voor minderjarige kinderen: als jullie kinderen hebben, kun je bepalen wie voor hen zorgt als jullie beiden komen te overlijden.
Door deze zaken goed vast te leggen, voorkom je onduidelijkheid en mogelijke conflicten tussen nabestaanden.
Samenlevingscontract en testament: een sterke combinatie
Heb je al een samenlevingscontract? Dan zijn testamenten de perfecte aanvulling. Een samenlevingscontract regelt vooral praktische zaken tijdens het leven, zoals kostenverdeling en eigendom van bezittingen, maar zegt niets over wat er gebeurt na overlijden.
Testamenten vullen dit aan door juist het erfrecht te regelen. Samen vormen ze een sterke juridische basis voor samenwoners.
Heb je nog geen samenlevingscontract? Dan kan het verstandig zijn om dit tegelijk met testamenten te regelen. In veel gevallen zijn er voordelige combipakketten beschikbaar waarmee je beide zaken in één keer goed vastlegt.
Wat zijn de risico's als samenwoners geen testament hebben?
Het ontbreken van een testament kan leiden tot onverwachte en soms schrijnende situaties:
- De partner erft niets en kan afhankelijk worden van erfgenamen.
- Familieleden krijgen (een deel van) de woning of andere bezittingen.
- Er ontstaan conflicten tussen partner en familie.
- De financiële positie van de langstlevende komt onder druk te staan.
Deze risico's zijn eenvoudig te voorkomen door tijdig testamenten op te stellen.
Testament laten opstellen als samenwoner: zo pak je het aan
Voor samenwoners is een testament geen luxe, maar een noodzaak. Waar de wet geen bescherming biedt, kun je met testamenten zelf regelen dat je partner goed verzorgd achterblijft. Door elkaar als erfgenaam aan te wijzen en aanvullende bepalingen op te nemen, creëer je duidelijkheid, zekerheid en rust.
Of je nu net samenwoont of al jarenlang een leven deelt: het is verstandig om stil te staan bij je nalatenschap. Met de juiste juridische stappen voorkom je dat jouw wensen verloren gaan en bescherm je degene die voor jou het belangrijkst is.
Kenmerken
De kern in één tabel
Wat krijgt je partner als jij er morgen niet meer bent?
Drie scenario's naast elkaar. De rechterkolom is waarom deze pagina bestaat.
| Wat gebeurt er met… | Niets geregeld | Alleen samenlevingscontract | Contract + testament |
|---|---|---|---|
| Jouw helft van het huis | Naar je familie | Naar je partner (verblijvingsbeding) | Naar je partner |
| Jouw eigen spaargeld & bezittingen | Naar je familie | Naar je familie | Naar je partner |
| Erfbelasting voor je partner | Hoogste tarief, minimale vrijstelling | Partnervrijstelling mogelijk* | Partnervrijstelling mogelijk* |
| Als er kinderen zijn | Kinderen erven alles, partner niets | Kindsdelen direct opeisbaar | Langstlevende beschermd, voogdij geregeld |
| Wie de nalatenschap afhandelt | De familie, samen | De familie, samen | De executeur die jij aanwijst |
* Voor de partnervrijstelling in de erfbelasting gelden voorwaarden, zoals een notarieel samenlevingscontract met zorgverplichting en een minimale periode op hetzelfde adres. We toetsen tijdens de intake of jullie ervoor in aanmerking komen.
Wat regel je ermee
Twee testamenten, op maat voor samenwoners
Jullie krijgen ieder een eigen testament, dat is wettelijk zo, maar stellen ze samen op in één intake: spiegelbeeldig, of juist verschillend waar jullie situaties verschillen.
Elkaar tot erfgenaam
De basis: jullie benoemen elkaar tot (enig) erfgenaam, zodat óók je eigen vermogen naar je partner gaat en niet naar je ouders of broers en zussen.
Vrijwel altijdVoogdij & bewind
Wie zorgt er voor de kinderen als jullie er allebei niet meer zijn, en wie beheert hun erfenis tot welke leeftijd? Dit regel je alleen in een testament.
Bij kinderenBescherming langstlevende
Met kinderen erven zij direct mee. Met de juiste regeling houdt je partner de beschikking over huis en geld, en krijgen de kinderen hun deel later.
Bij kinderenUitsluitingsclausule
Wat jouw erfgenamen van jou erven, blijft van hen privé, en verdwijnt niet in een gemeenschap bij hún scheiding.
Aan te radenExecuteur
Jij bepaalt wie de nalatenschap afwikkelt: je partner, een familielid of een professional. Scheelt de achterblijvers veel gedoe en discussie.
Aan te radenRampenclausule
Wat als jullie tegelijk overlijden? Jullie bepalen samen waar het vermogen dan heen gaat: naar beide families eerlijk verdeeld, een goed doel, of anders.
OptioneelHerken je dit?
Vier situaties, vier routes
Samen een koophuis, (nog) geen kinderen
Zonder testament erven jouw ouders of broers en zussen jouw spaargeld, en zonder verblijvingsbeding zelfs je helft van het huis.
Samenwonen met kinderen
Jullie kinderen erven alles, je partner niets. Voogdij, bewind en bescherming van de langstlevende: hier is het testament onmisbaar.
Samengesteld gezin
Kinderen uit een eerdere relatie én een nieuwe partner: zonder maatwerk botsen die belangen gegarandeerd. Met maatwerk niet.
Vermogen of een erfenis op komst
Familievermogen, een onderneming of een verwachte erfenis: bepaal zelf waar dat heen gaat, en houd het met een uitsluitingsclausule in de familie.
Waarom online bij ons
Vertrouwd, deskundig en betaalbaar
Dezelfde kwaliteit als bij een traditioneel kantoor, maar sneller, goedkoper en vanuit je eigen huis.
Binnen 1 week tekenen
Binnen één week tekenen in Utrecht. Ook op zaterdag en 's avonds tot 21:00 uur!
Rechtstreeks bij een echte notaris
Wij zijn zelf een notariskantoor. Geen tussenpersoon die het werk doorschuift.
Vaste all-in prijs
Achteraf betalen, gratis annuleren. Geen uurtarief en geen verrassingen.
Inhoud
Welke onderwerpen staan in je testament?
Standaard de belangrijkste afspraken, plus optionele regelingen op basis van jullie wensen.
Standaard inbegrepen
Optioneel toevoegen
Hoe werkt het
In 3 stappen geregeld
Van aanvraag tot ondertekening — volledig online, op jouw tempo.
Stap 1
Kies de akte die het beste bij jouw situatie past. Volg het online adviesgesprek vanuit huis. Betalen hoeft nog niet.
Stap 2
Na ontvangst van je aanvraag sturen we je binnen 48 uur (op werkdagen) het concept van je maatwerk akte. Maak online een afspraak voor het tekenen.
Stap 3
Teken de akte op ons kantoor in Utrecht en ontvang de afschriften en een factuur. Ook 's avonds en op zaterdag.
De voordelen
Waarom een testament?
Veelgestelde vragen
Alles wat je wilt weten
Staat je vraag er niet bij? Neem gerust contact met ons op.
Nee. Samenwoners erven niets van elkaar, hoe lang jullie ook samen zijn. Zonder testament gaat alles naar je kinderen, ouders, broers en zussen.
Nee. Een samenlevingscontract regelt jullie gezamenlijke bezit. Voor jullie privévermogen is een testament de enige route.
Dat hangt af van de partnervrijstelling. Met een notarieel samenlevingscontract met zorgverplichting geldt die al na zes maanden samen ingeschreven. Zonder contract pas na vijf jaar onafgebroken op hetzelfde adres.
Een ruime vrijstelling voor de partner: pas over wat daarboven wordt geërfd, betaal je erfbelasting. De Belastingdienst stelt het bedrag jaarlijks opnieuw vast.
Dan hebben jullie kinderen recht op hun legitieme portie. Dat is de helft van wat zij volgens de wet zouden erven en zij krijgen dat in geld. Je kunt je partner erfgenaam maken en tegelijk vastleggen dat die aanspraak pas opeisbaar is na het overlijden van je partner.
Op de vraag of jullie vermogen uiteindelijk bij de eigen kinderen terechtkomt en niet bij die van de ander. Een tweetrapsmaking of een gesplitste benoeming lost dat op.
Nee. In Nederland maakt ieder zijn eigen testament. Wel stemmen jullie de inhoud op elkaar af zodat het samen klopt.
Bij NotarisVandaag regel je twee testamenten online en teken je bij de notaris op kantoor in Utrecht. Het is een vast bedrag inclusief btw, zonder onverwachte kosten achteraf. € 609,-
door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht. Lees ook onze disclaimer.
