Wanneer moet je je testament herzien?
Een testament verloopt niet maar veroudert wel. Dit zijn de gebeurtenissen waarna je testament vrijwel zeker niet meer klopt.
Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht02-09-20263 min lezen
Een testament kent geen houdbaarheidsdatum. Het blijft geldig tot je het herroept. Precies daarin schuilt het risico. Het document blijft doen wat je vijftien jaar geleden hebt bedacht ook als je leven er inmiddels heel anders uitziet.
De gebeurtenissen waarna je vrijwel zeker moet aanpassen
Een scheiding. Dit is de belangrijkste. Wat er gebeurt met een benoeming van je echtgenoot hangt af van de bewoordingen van je testament en van de wettelijke regels over de uitleg daarvan. Ga er dus niet van uit dat een scheiding je testament vanzelf repareert. Zolang de scheiding niet is ingeschreven ben je bovendien nog gewoon getrouwd. Laat je testament nakijken op het moment dat je uit elkaar gaat en niet pas als alles rond is.
Een nieuwe relatie of een huwelijk. Trouwen verandert het wettelijke plaatje. Je testament uit je vrijgezellentijd houdt daar geen rekening mee.
De geboorte van een kind. Noemt je testament je kinderen bij naam dan is het de vraag of een later geboren kind daar ook onder valt. Dat hangt af van de uitleg van de erfstelling. Laat het nakijken in plaats van erop te gokken.
Het overlijden van een erfgenaam of een executeur. Een testament met een overleden executeur en zonder opvolger is in de praktijk onbruikbaar.
Kinderen worden volwassen. Een voogdijbenoeming en een bewind tot achttien jaar hebben op een gegeven moment geen betekenis meer. Dan kun je aan andere dingen toekomen.
Een bedrijf starten of verkopen. Bij een onderneming spelen bedrijfsopvolging en fiscale regelingen. Bij verkoop verandert je vermogen van samenstelling.
Emigratie of bezit in het buitenland. Dan komt de rechtskeuze in beeld en de vraag welk erfrecht van toepassing is.
Een grote verandering in je vermogen. Een erfenis ontvangen. Een huis kopen. Een schenkingsplan starten.
De wetgeving verandert ook
Vrijstellingen en tarieven in de erfbelasting worden jaarlijks aangepast. Bedragen die in je testament staan kunnen daardoor scheef gaan lopen. Dat is een van de redenen om te werken met verwijzingen naar de dan geldende vrijstelling in plaats van met vaste bedragen. Staat er wel een vast bedrag dan is periodiek nakijken verstandig.
Ook de regels zelf wijzigen. De bedrijfsopvolgingsregeling is de afgelopen jaren in stappen aangepast. Wie daarop heeft gepland doet er goed aan het te laten controleren.
Hoe vaak bekijken
Elke vijf jaar even lezen is een goede vuistregel. Niet omdat er iets moet veranderen maar omdat je dan merkt of het nog klopt met hoe je erover denkt.
Lees het echt. Veel mensen weten na tien jaar niet meer precies wat er in staat. Ben je je afschrift kwijt vraag er dan een nieuw op bij de notaris. Die bewaart het origineel in zijn protocol. Bestaat het kantoor niet meer dan is dat protocol overgedragen aan een opvolger en is via het Centraal Testamentenregister te achterhalen waar je terecht kunt.
Aanpassen of opnieuw maken
Wijzigen gaat altijd via een nieuwe notariële uiterste wil. Die kan je bestaande testament aanvullen of het geheel vervangen.
Aanvullen kan bij een kleine ingreep. Bij meerdere wijzigingen is een nieuw testament met een uitdrukkelijke herroeping meestal overzichtelijker. Dan hoeft niemand later drie akten naast elkaar te leggen om te weten wat er geldt. Welke route in jouw geval past bespreek je met de notaris.
Vergeet het levenstestament niet
Dezelfde gebeurtenissen die je testament verouderen raken ook je levenstestament. Een scheiding betekent dat je ex nog steeds gevolmachtigd is. Een overleden gevolmachtigde zonder opvolger betekent dat er niemand meer bevoegd is. Loop ze samen na.