Testamentair bewind voor een kwetsbaar kind
Heeft een van je kinderen een beperking, schulden of een verslaving? Met testamentair bewind zorg je dat het erfdeel beschermd blijft.
Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht01-09-20263 min lezen
Niet elk kind kan met een erfenis omgaan. Soms door een verstandelijke beperking. Soms door een psychische aandoening of een verslaving. Soms door schulden waardoor het erfdeel meteen bij de schuldeisers terechtkomt.
Onterven lost dit meestal niet op. Een onterfd kind kan namelijk aanspraak maken op zijn legitieme portie en dat is een geldvordering. Wat je wel kunt doen is bepalen wie het geld beheert.
Hoe testamentair bewind werkt
In je testament stel je het erfdeel van dat kind onder bewind. Je benoemt een bewindvoerder. Het kind blijft eigenaar van het vermogen maar kan er niet zelfstandig over beschikken. De bewindvoerder beheert het en doet uitkeringen volgens wat jij hebt bepaald.
Dit is iets anders dan het bewind dat de kantonrechter instelt. Dit bewind komt uit jouw testament en jij bepaalt de voorwaarden.
Wat je vastlegt
De duur. Bewind kan doorlopen tot een bepaalde leeftijd. Het kan ook levenslang duren als de omstandigheden dat rechtvaardigen. Bij een blijvende beperking is dat vaak de bedoeling.
De bewindvoerder en zijn opvolger. Kies iemand die het aankan en die er nog is als het kind vijftig is. Bij een levenslang bewind is een broer of zus vaak geen houdbare keuze. Overweeg een professional of een combinatie.
Waarvoor het geld gebruikt mag worden. Je kunt het ruim laten of juist begrenzen tot bijvoorbeeld huisvesting, zorg en levensonderhoud.
Toezicht. Ook een testamentair bewindvoerder moet verantwoording afleggen. Leg vast aan wie.
De uitkeringsvorm
In plaats van bewind kun je ook kiezen voor een uitkering in termijnen. Het kind krijgt dan periodiek een bedrag. Dat werkt goed bij iemand die moeite heeft met grote bedragen ineens maar verder prima functioneert.
Bij schulden is bewind meestal sterker. Een vordering die onder bewind staat is minder eenvoudig uit te winnen dan een bedrag dat op een rekening staat.
Let op de uitkeringen en de zorg
Dit is het punt dat het vaakst wordt gemist. Een erfenis kan gevolgen hebben voor een uitkering of voor de eigen bijdrage van een zorginstelling. Vermogen telt mee.
Laat vooraf doorrekenen wat een erfdeel betekent voor de situatie van je kind. Soms is een tweetrapsmaking een oplossing waarbij het kind erft en het restant later naar de andere kinderen gaat. Soms is een kleiner erfdeel met een levenslange uitkering beter dan een groot bedrag ineens.
Dit is echt maatwerk. Het is het soort vraag waarvoor je een gesprek wilt met de notaris en niet een standaardtestament.
De rest van het gezin
Bespreek het met de andere kinderen. Zij zien vaak dat de zorg voor hun broer of zus bij hen terechtkomt als jij er niet meer bent. Een testament dat daar iets over zegt neemt onzekerheid weg.
Overweeg ook een levenstestament voor jezelf waarin staat wie de zorg voor het kind oppakt als jij nog leeft maar het niet meer kunt. Dat scenario komt eerder dan je overlijden.