Nalaten aan een goed doel

Steeds meer mensen laten iets na aan een goed doel. Soms een bedrag naast de kinderen. Soms de hele nalatenschap omdat er geen naaste familie is. Fiscaal is het gunstig geregeld en juridisch is het eenvoudig. Er zijn wel een paar keuzes die je bewust moet maken.

De ANBI-status

Een instelling met de status van algemeen nut beogende instelling betaalt in beginsel geen erfbelasting over wat zij ontvangt. De ANBI-status moet gelden op het moment van je overlijden. Verbind je aan de erfenis een voorwaarde waardoor het geld niet voor het algemeen belang wordt gebruikt? Dan kan over dat deel wel erfbelasting verschuldigd zijn.

Controleer die status voordat je de akte laat opmaken. De Belastingdienst houdt een openbaar register bij waarin je kunt zoeken. Een organisatie zonder ANBI-status kan toch vrijgesteld zijn als zij aan de voorwaarden van de SBBI-regeling voldoet, zoals een plaatselijke sportclub of een koor. Geldt geen bijzondere vrijstelling, dan betaalt zij over een erfenis het hoogste tarief met een minimale vrijstelling. Lees ook het verschil tussen een ANBI en een SBBI.

Erfstelling of legaat

Dit is de belangrijkste keuze en het verschil wordt vaak niet begrepen.

Een legaat is een concrete gift. Een bedrag in geld. Een schilderij. Een specifiek pand. De organisatie krijgt dat en verder niets. Zij is geen erfgenaam en heeft dus niets met de afwikkeling te maken.

Een erfstelling maakt de organisatie erfgenaam. Zij krijgt een aandeel in het geheel. Bezittingen en schulden. Dat betekent dat zij ook betrokken raakt bij de afwikkeling.

Voor een bedrag naast je kinderen is een legaat vrijwel altijd de juiste vorm. Voor je hele nalatenschap is een erfstelling logisch.

Waarom goede doelen vaak beneficiair aanvaarden

Grote organisaties aanvaarden een erfenis standaard beneficiair. Zij weten niet wat er in de nalatenschap zit en willen niet met een negatief saldo blijven zitten. Dat is verstandig maar het maakt de afwikkeling wel zwaarder en trager.

Wil je dat voorkomen dan help je met een executeur en een helder overzicht van je vermogen. Hoe minder onbekend er is hoe sneller het gaat.

Benoem een executeur

Zeker als het goede doel je enige erfgenaam is. Dan is er iemand die de woning leegruimt. Die de spullen verkoopt of wegbrengt. Die de administratie afwikkelt en de aangifte doet. Zonder executeur komt dat werk bij de organisatie terecht en dat gaat ten koste van het doel.

Sommige organisaties bieden aan zelf als executeur op te treden. Bespreek dat vooraf en vraag hoe zij dat doen.

Wees precies in de omschrijving

Noem de organisatie bij de statutaire naam en het KvK-nummer. Namen veranderen. Organisaties fuseren of houden op te bestaan. Neem een bepaling op voor het geval de instelling er op het moment van je overlijden niet meer is. Bijvoorbeeld dat het dan gaat naar een instelling met een vergelijkbaar doel te bepalen door je executeur.

Wil je dat je gift aan een specifiek project besteed wordt dan kun je dat als last opnemen. Bedenk wel dat een project over tien jaar misschien niet meer bestaat. Een ruime omschrijving werkt beter.

Als je kinderen hebt

Je kunt zoveel nalaten aan een goed doel als je wilt. Je kinderen kunnen daarna wel aanspraak maken op hun legitieme portie. Dat is een geldvordering op de nalatenschap en zij moeten die zelf tijdig inroepen.

Reken vooraf uit wat dat kan betekenen. Anders wordt het goede doel geconfronteerd met een vordering die niet te betalen is zonder de nalatenschap te verkopen.