Wat is een ANBI? Het verschil met een SBBI

Kort antwoord

Een ANBI dient voor minstens 90% het algemeen belang. Een SBBI behartigt vooral de belangen van leden of een beperkte doelgroep en heeft daarnaast maatschappelijke waarde. Beide kunnen onder voorwaarden een schenking of erfenis ontvangen zonder schenk- of erfbelasting. Voor jou als gever gelden aparte regels voor belastingaftrek.

Wil je iets geven aan een goed doel of later geld nalaten aan je vereniging? Dan kom je deze afkortingen regelmatig tegen. Het verschil is belangrijk voor de organisatie die ontvangt en voor de manier waarop jij je gift vastlegt.

Wat is het verschil tussen een ANBI en een SBBI?

Onderdeel	ANBI	SBBI
Volledige naam	Algemeen Nut Beogende Instelling	Sociaal Belang Behartigende Instelling
Belang dat centraal staat	Het algemeen belang.	Belangen van leden of een beperkte doelgroep met maatschappelijke waarde.
Voorbeelden	Instellingen voor goede doelen, religie of natuurbehoud die aan de ANBI-voorwaarden voldoen.	Een sportclub, muziekvereniging of buurtvereniging die aan de SBBI-voorwaarden voldoet.
Schenk- en erfbelasting bij ontvangst	Vrijstelling onder voorwaarden.	Vrijstelling onder voorwaarden.
Aftrek van jouw gift	Kan mogelijk zijn. De gift moet ook zelf aan de voorwaarden voldoen.	Niet alleen vanwege de SBBI-regeling. Voor bepaalde periodieke giften aan verenigingen bestaat een aparte mogelijkheid.

De naam of rechtsvorm is niet doorslaggevend. Een stichting is niet automatisch een ANBI en een vereniging niet automatisch een SBBI. Het doel, de activiteiten en de overige voorwaarden bepalen of een fiscale regeling geldt.

Wat is een ANBI?

Een ANBI zet zich nagenoeg geheel in voor het algemeen belang. De Belastingdienst noemt dit de 90%-eis. Het gaat om de activiteiten van de instelling. De eis is dus niet simpelweg een belofte dat van iedere afzonderlijke donatie precies 90% rechtstreeks wordt uitgegeven.

Daarnaast gelden onder meer regels voor het beleidsplan, de administratie, de beloning van beleidsbepalers en het publiceren van gegevens. Alleen een goed doel in de statuten noemen is onvoldoende. Bekijk de volledige ANBI-voorwaarden bij de Belastingdienst.

Wat is een SBBI?

Een SBBI richt zich vooral op de eigen leden of een bepaalde doelgroep. De activiteiten moeten ook maatschappelijke waarde hebben. Denk aan samen sporten, muziek maken of activiteiten in de buurt. De Belastingdienst noemt onder andere sportorganisaties, zangkoren, hobbyclubs en lokale scoutinggroepen als mogelijke voorbeelden.

Voor de vrijstelling moet de organisatie aan alle voorwaarden voldoen. Het sociale doel moet blijken uit de statuten of reglementen en de werkelijke activiteiten moeten daarbij passen. De organisatie moet de gift voor haar doel gebruiken. Ook gelden eisen voor vestigingsplaats, winstbelasting en de vergoeding van bestuursleden.

Betalen ANBI’s en SBBI’s schenkbelasting?

Een ANBI betaalt geen schenkbelasting over schenkingen die zij voor het algemeen belang gebruikt. Een SBBI kan de vrijstelling gebruiken als zij op het relevante moment aan de SBBI-voorwaarden voldoet.

Let op de voorwaarden die je aan je gift verbindt. Moet een deel worden gebruikt voor een doel dat geen algemeen belang of sociaal belang dient? Dan kan juist over dat deel belasting verschuldigd zijn. Bespreek daarom vooraf of jouw bestedingswens bij het doel van de organisatie past.

Een vrijstelling van schenkbelasting betekent niet dat de organisatie ook van iedere andere belasting is vrijgesteld.

Betalen ANBI’s en SBBI’s erfbelasting?

Ook bij een erfenis kunnen beide regelingen een vrijstelling geven. De ANBI-status moet op het moment van overlijden nog gelden. Voor een SBBI moet op dat moment aan de voorwaarden worden voldaan. De Belastingdienst beoordeelt het beroep op de SBBI-vrijstelling bij de aangifte.

Een organisatie zonder ANBI-status hoeft dus niet automatisch erfbelasting te betalen: zij kan onder de SBBI-regeling vallen. Geldt geen bijzondere vrijstelling? Dan zijn de gewone regels van toepassing.

Voor de keuze tussen een erfstelling en een legaat lees je nalaten aan een goed doel. Laat de notaris de organisatie nauwkeurig omschrijven en bespreek wat er moet gebeuren als zij later niet meer bestaat.

Mag je een gift aan een ANBI of SBBI aftrekken?

Belastingvrij ontvangen door de organisatie is iets anders dan giftenaftrek voor jou. Een gift aan een ANBI kan onder voorwaarden aftrekbaar zijn in je aangifte inkomstenbelasting. Voor gewone en periodieke giften gelden verschillende regels. Contante giften zijn niet aftrekbaar.

De SBBI-regeling geeft op zichzelf geen giftenaftrek. Er is wel een aparte mogelijkheid voor periodieke giften aan een vereniging die aan de aanvullende eisen voldoet. De vereniging moet onder meer minstens 25 leden en volledige rechtsbevoegdheid hebben. Ook moet de belastingpositie passend zijn.

Leg de periodieke gift vooraf vast in een overeenkomst. Het gaat in beginsel om jaarlijkse gelijke bedragen gedurende minstens vijf jaar zonder tegenprestatie. Een gewone jaarlijkse donatie is daarom niet vanzelf een fiscaal aftrekbare periodieke gift. Controleer de voorwaarden voor giftenaftrek bij de Belastingdienst.

Is een steunstichting SBBI hetzelfde als een SBBI?

Nee. Een steunstichting SBBI is een afzonderlijke regeling voor een stichting die geld inzamelt voor een jubileum van een SBBI op het gebied van sport of muziek. Zij moet aan eigen voorwaarden voldoen en bij de Belastingdienst zijn aangemeld.

Deze aanwijzing kan voor maximaal één kalenderjaar gelden. Eenmalige giften kunnen in dat aangewezen jaar onder voorwaarden aftrekbaar zijn. Trek die mogelijkheid niet door naar een gewone gift aan iedere sportclub.

Fictief voorbeeld: geld voor een natuurstichting en een koor

Noor wil € 10.000 geven. Zij overweegt een fictieve natuurstichting met ANBI-status en een fictief plaatselijk koor dat aan de SBBI-voorwaarden voldoet.

Keuze	Belasting bij de ontvanger	Aftrek voor Noor
Natuurstichting met ANBI-status	De schenking kan vrijgesteld zijn als zij voor het algemeen belang wordt gebruikt.	Kan mogelijk zijn als ook de gift aan de aftrekvoorwaarden voldoet.
Koor dat als SBBI kwalificeert	De schenking kan vrijgesteld zijn als aan alle SBBI-voorwaarden wordt voldaan.	Een eenmalige gift is niet alleen vanwege de SBBI-regeling aftrekbaar.

Het voorbeeld gaat over een schenking en geeft geen aftrekberekening. Wil Noor periodiek aan het koor geven? Dan moeten de vereniging en de overeenkomst afzonderlijk worden beoordeeld.

Hoe controleer je de organisatie?

Gebruik voor een ANBI de ANBI-check van de Belastingdienst. Bekijk ook begin- en eventuele einddatum. Kun je de organisatie niet vinden? Vraag haar om uitleg. Niet iedere aangewezen ANBI is op dezelfde manier zichtbaar in het zoekprogramma.

Voor SBBI’s bestaat geen vergelijkbare lijst. Vraag het bestuur naar statuten, activiteiten en de voorwaarden voor de vrijstelling. De organisatie doet aangifte schenk- of erfbelasting om de regeling te laten beoordelen. Een eigen mededeling dat de club een SBBI is vervangt die beoordeling niet.

Je volgende stap

Wil je schenken of nalaten aan een organisatie? Controleer haar fiscale positie en bespreek je bestedingswens. Neem de gegevens mee naar de notaris zodat je gift of testament aansluit op wat jij wilt bereiken.

Bronnen en achtergrond

Geraadpleegd op 11 oktober 2026. De fiscale uitleg is gebaseerd op de volgende pagina’s van de Belastingdienst:

Wat is een ANBI? en de hierboven gelinkte ANBI-voorwaarden.
Belastingvoordelen van een ANBI.
Wat is een SBBI? en voorwaarden voor de SBBI-regeling.
Gebruikmaken van de SBBI-regeling.
Nalaten aan een goed doel en erfbelasting.
De hierboven gelinkte uitleg over giftenaftrek en ANBI-statuscontrole.
Steunstichtingen SBBI.