Samen een huis kopen met ongelijke inbreng

Jullie kopen samen een huis. De een heeft veertigduizend euro spaargeld en de ander niets. Of de een verkocht een appartement met overwaarde. Op dat moment voelt het klein. Bij een breuk of een overlijden is het het eerste waar het over gaat.

Twee routes en ze werken heel anders

Route 1: een ongelijke eigendomsverhouding. In de leveringsakte staat dat de een voor zestig procent eigenaar is en de ander voor veertig. De inbreng zit dan verwerkt in het eigendom zelf. Verkopen jullie later dan volgt de opbrengst die verhouding. Stijgt de woning in waarde dan stijgt de inbreng dus mee.

Route 2: een gelijke verhouding met een vergoedingsrecht. Jullie zijn allebei voor de helft eigenaar. Daarnaast leggen jullie vast dat de een een bedrag heeft ingebracht dat hij terugkrijgt. De vraag is dan of hij het nominale bedrag terugkrijgt of een percentage van de waarde.

Dat verschil is groot. Bij een nominale afspraak krijgt de inbrenger zijn veertigduizend euro terug en verder niets. Bij een evenredige afspraak deelt hij mee in de waardestijging. In een stijgende markt scheelt dat tienduizenden euro's.

Kies bewust en schrijf het op

Geen van beide routes is beter. Route 1 is helder en zichtbaar in het kadaster. Route 2 kan flexibeler zijn als er later opnieuw uit privévermogen wordt geïnvesteerd.

Bedenk daarbij dat je een eenmaal vastgelegde eigendomsverhouding niet met een onderlinge afspraak verandert. Daarvoor is een nieuwe notariële levering nodig.

Wat wel telt is dat je de gekozen route op de juiste plek vastlegt. Een ongelijke eigendomsverhouding leg je vast in de leveringsakte. Kies je voor gelijke eigendom met een vergoedingsrecht dan leg je die onderlinge afspraak vast in het samenlevingscontract.

Dat onderscheid is geen formaliteit. Een samenlevingscontract maakt je niet voor zestig procent eigenaar van de woning. Dat doet de leveringsakte. Zonder de juiste vastlegging wordt het bij een breuk een discussie over herinneringen en bankafschriften van jaren geleden.

De hypotheek staat hier los van

Dit is de fout die het vaakst wordt gemaakt. De eigendomsverhouding en de hypotheekschuld zijn twee verschillende dingen. Tegenover de bank zijn jullie meestal allebei hoofdelijk aansprakelijk voor de hele schuld. Dat verandert niet doordat de een voor veertig procent eigenaar is.

Regel dus apart hoe jullie onderling de lasten dragen en wat er gebeurt met aflossingen die uit privévermogen komen.

Wat er later nog bij komt

Inbreng is niet iets van één moment. Er komt een keuken. Een dakkapel. Een aflossing uit een erfenis. Elk van die betalingen kan tot een verschuiving leiden waar later iemand iets van terug wil.

Neem in je samenlevingscontract een bepaling op over vergoedingsrechten en spreek af hoe je die bijhoudt. Een simpel gedeeld overzicht met datum, bedrag en herkomst is genoeg. Wie dat bijhoudt hoeft later niets te reconstrueren.

Denk aan het overlijdensscenario

Bij een breuk gaat het over verdelen. Bij overlijden gaat het over erven. Samenwoners zijn geen erfgenaam van elkaar. Zonder verblijvingsbeding en zonder testament komt het aandeel van je partner bij diens familie terecht. Ook als jij het grootste deel hebt betaald.

Regel de inbreng en de overlijdenskant daarom in één keer. Ze horen bij dezelfde aankoop.