Kinderalimentatie als samenwoners uit elkaar gaan
Voor partneralimentatie bestaat bij samenwoners geen wettelijke plicht. Voor kinderalimentatie wel. Die staat volledig los van de relatievorm.
Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht03-09-20263 min lezen
Hier zit een verschil dat veel mensen niet kennen. Voor partneralimentatie bestaat bij samenwoners geen wettelijke plicht. Voor kinderalimentatie wel.
De onderhoudsplicht van ouders tegenover hun kinderen staat volledig los van de relatievorm. Getrouwd, geregistreerd of samenwonend maakt niets uit. Die plicht kun je niet wegcontracteren.
Waar de plicht vandaan komt
De onderhoudsplicht hangt samen met het juridisch ouderschap. Voor de moeder ontstaat die bij de geboorte. Wie het kind erkent wordt juridisch ouder en is daarmee onderhoudsplichtig.
Trek daar niet de omgekeerde conclusie uit. Niet erkend betekent niet automatisch geen alimentatie. Ook zonder erkenning kan er in bepaalde situaties een onderhoudsplicht bestaan, bijvoorbeeld voor de biologische vader. Ook een niet-ouder met gezamenlijk gezag kan onderhoudsplichtig zijn. Voor stiefouders geldt weer een eigen regeling met eigen voorwaarden.
Dat zijn verschillende juridische categorieën met verschillende regels. Denk je dat een van deze situaties op jou van toepassing is dan is dat een vraag voor een familierechtjurist en niet iets om zelf uit een artikel te concluderen.
Hoe de hoogte wordt bepaald
De rechtspraak werkt met een rekenmodel. Eerst wordt de behoefte van het kind bepaald aan de hand van het gezinsinkomen zoals dat was toen jullie nog samen waren. Daarna wordt gekeken naar de draagkracht van beide ouders. De behoefte wordt naar draagkracht verdeeld.
De zorgverdeling telt mee. Neemt een ouder een deel van de zorg op zich dan drukt dat de bijdrage via de zogenoemde zorgkorting.
Laat de berekening doen door iemand die dat vaker doet. Een bedrag dat jullie op het gevoel afspreken houdt zelden stand en leidt jaren later tot een procedure.
Leg het vast
Kom je er samen uit dan kun je de afspraken vastleggen in een ouderschapsplan. Voor gehuwden is dat verplicht bij een scheiding. Voor samenwoners met gezamenlijk gezag geldt eveneens dat er een ouderschapsplan hoort te zijn als jullie de samenleving beëindigen.
Zet er in ieder geval in:
- het bedrag en de datum waarop het maandelijks wordt betaald
- de indexering, die jaarlijks van rechtswege plaatsvindt
- de zorgverdeling en de vakantieregeling
- hoe jullie omgaan met bijzondere kosten zoals een studie, een beugel of een sportclub
- hoe en wanneer jullie het bedrag opnieuw bekijken
Wat je nu al kunt regelen
Dit is een van de weinige onderwerpen waarvoor je vooraf weinig kunt vastleggen. Je kunt de onderhoudsplicht niet uitsluiten en een bedrag afspreken voor een situatie die er nog niet is heeft weinig zin.
Wat je wel kunt doen is de erkenning en het gezag op orde brengen. Beide ouders juridisch ouder en beide met gezag is de basis waarop alles rust. Zonder dat wordt bij een breuk eerst een ander gevecht gevoerd.
En de andere kant
Vergeet niet dat het omgekeerde ook geldt. Overlijdt de ouder die betaalt dan stopt de kinderalimentatie. Er is dan geen wettelijk vangnet. Een overlijdensrisicoverzekering of een regeling in het testament vangt dat op.