Samenwonen

Partnerpensioen na uit elkaar gaan

Ook samenwoners kunnen na een breuk pensioenrechten aan hun ex laten. Wat bijzonder partnerpensioen is, wat er met het ouderdomspensioen gebeurt en wat je moet afmelden.

Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht03-09-20264 min lezen

Bij een breuk gaat het over het huis, de hypotheek en de inboedel. Pensioen komt zelden ter sprake. Dat is jammer, want daar liggen rechten die jaren later opeens zichtbaar worden en dan niet meer te repareren zijn.

Meld je ex-partner af

Begin hier. Heb je je partner ooit aangemeld bij je pensioenuitvoerder dan blijft die aanmelding staan tot jij hem intrekt.

Doe je dat niet dan kan er straks discussie ontstaan over wie waar recht op heeft. En je kunt bij de meeste uitvoerders maar één partner tegelijk aangemeld hebben. Wil je later een nieuwe partner aanmelden dan moet de oude er eerst af.

Loop hierbij alle uitvoerders na en niet alleen die van je huidige werkgever.

Bijzonder partnerpensioen

Afmelden betekent niet dat er niets achterblijft. Het partnerpensioen dat tot het einde van de relatie is opgebouwd kan toekomen aan je ex. Dat heet bijzonder partnerpensioen.

Dit geldt ook voor samenwoners, als jullie volgens het pensioenreglement elkaars partner waren. Het is dus geen regeling die alleen voor gehuwden bestaat.

Het gevolg is dat je nieuwe partner minder krijgt. Bij jouw overlijden gaat er eerst een deel naar je ex en de rest naar degene met wie je dan samenwoont. Dat komt voor veel mensen als een verrassing en het is dan te laat om er iets aan te doen.

Waarom het per regeling anders uitpakt

Hier moet je opletten, want de uitwerking hangt af van hoe jouw partnerpensioen is geregeld.

Gaat het om een opgebouwde aanspraak dan is er een waarde die aan je ex kan toekomen. Die blijft staan.

Is het partnerpensioen op risicobasis verzekerd dan is er geen opgebouwde waarde. De dekking loopt zolang je deelneemt en stopt daarna. Bij een einde van de relatie werkt dat anders dan bij een opgebouwde aanspraak.

Onder de nieuwe pensioenwet wordt het partnerpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum uitsluitend op risicobasis verzekerd. Oudere aanspraken die op opbouwbasis waren geregeld blijven bestaan. Je kunt dus allebei hebben.

Vraag daarom bij je uitvoerder na wat er voor jouw situatie geldt in plaats van dit uit een algemeen artikel af te leiden. Dit is het punt waarop de regelingen het meest uiteenlopen.

Ouderdomspensioen wordt niet automatisch verdeeld

Bij een echtscheiding of het einde van een geregistreerd partnerschap geldt een wettelijke regeling voor het verdelen van het ouderdomspensioen dat tijdens de relatie is opgebouwd. Die regeling geldt niet voor ongehuwd samenwonenden.

Ga je als samenwoner uit elkaar dan wordt er dus niets verdeeld. Ook niet als een van jullie jarenlang minder is gaan werken voor de kinderen en daardoor veel minder heeft opgebouwd.

Dat is een van de grootste onzichtbare verschillen tussen samenwonen en trouwen. Het valt pas op als je vijfentwintig jaar later je pensioenoverzicht bekijkt.

Wat je hieraan kunt doen

Vooraf. Je kunt al in je samenlevingscontract afspraken maken over de verdeling of verrekening van pensioen bij een breuk. Heb je dat niet gedaan dan kunnen jullie daar bij het einde van de relatie alsnog afspraken over maken.

Het verschil zit in het moment. Vooraf praat je erover terwijl het nog niemands nadeel is. Achteraf praat je erover terwijl een van jullie er slechter van wordt. Bespreek het daarom vooral op het moment dat een van jullie minder gaat werken, want daar ontstaat het gat.

Bij de breuk. Leg vast wat jullie afspreken over pensioen en neem het op in de rest van de afwikkeling. Vraag bij de uitvoerders op wat er is opgebouwd en wat er is verzekerd, zodat je weet waar je over praat.

Laat het doorrekenen als een van jullie substantieel minder heeft opgebouwd. Een verdeling die je op het gevoel afspreekt pakt zelden uit zoals bedoeld.

Daarna. Meld je ex af en meld je nieuwe partner aan. En controleer of er nog een bijzonder partnerpensioen loopt, zodat je nieuwe partner weet waar hij aan toe is.

Voor je nieuwe relatie

Woon je opnieuw samen dan begint alles opnieuw. Nieuw samenlevingscontract of samenlevingsverklaring, nieuwe aanmelding bij alle uitvoerders en een nieuw testament.

Vertel je nieuwe partner ook wat er nog bij je ex ligt. Dat is geen prettig gesprek en het is een stuk prettiger dan de ontdekking achteraf.