In het kort
Een goede schenking begint bij wat je zelf nodig hebt, niet bij het belastingvrije bedrag. Kies daarna de vorm: geld geven, uitlenen of op papier schenken. Leg vooraf vast wat je bedoelt, bijvoorbeeld of het geld privé blijft en of het later meetelt bij je erfenis. En regel in je levenstestament of iemand je schenkplan mag voortzetten als je het zelf niet meer kunt.
Op deze pagina
Een schenkplan begint bij jouw leven
Veel mensen schenken van jaar tot jaar: een bedrag in december, een bijdrage aan een huis, iets extra als het uitkomt. Dat werkt tot je kinderen ongelijk geholpen blijken, je zelf krap komt te zitten of je het niet meer zelf kunt regelen. Een schenkplan voorkomt dat. Het hoeft geen dik document te zijn: een paar heldere keuzes op papier is genoeg.
Doel. Een huis, een studie, een steuntje in de rug of je vermogen geleidelijk overdragen?
Ruimte. Welk bedrag kun je missen, ook als je later zorg nodig hebt?
Ontvangers. Je kinderen, kleinkinderen, anderen of een goed doel?
Afspraken. Eenmalig of elk jaar en met welke voorwaarden?
Uitvoering. Wie maakt wat over, wanneer en welke aangiften horen erbij?
Hoeveel kun je echt missen?
Wat je weggeeft, krijg je niet terug. Houd genoeg over voor wonen, levensonderhoud, zorg en onverwachte kosten. Geld in je huis is niet hetzelfde als geld op de bank, dus schenk op basis van wat je echt kunt missen en niet op basis van je totale vermogen. Voor de eigen bijdrage voor zorg kijkt het CAK naar je inkomen en vermogen van twee jaar eerder; schenken verlaagt die bijdrage dus niet meteen. Lees hoe je een schenkplan maakt.
Geven, lenen of op papier schenken?
Je kunt iemand op drie manieren helpen. Ze lijken op elkaar, maar de gevolgen verschillen.
Vorm | Wat er gebeurt | Waar je op let |
|---|---|---|
Geld geven | Het geld is meteen van de ander. | Je eigen buffer, voorwaarden en schenkbelasting. |
Geld lenen | De ander betaalt het terug, met rente. | Een schriftelijke afspraak over rente en aflossen. |
Op papier schenken | Je schenkt een bedrag maar houdt het geld. De ander krijgt een vordering op jou. | Een notariële akte en elk jaar de rente echt betalen. |
Bepaal vooraf of het een schenking of een lening is, want achteraf is dat lastig te bewijzen. Een tussenvorm kan ook: je leent het geld uit en schenkt elk jaar een deel van de schuld. Helpen je ouders je met een huis, lees dan schenking of lening. Hoe je het netjes regelt bij je kind, lees je in geld schenken aan je kind.
Schenken op papier: een echte schuld
Bij een schenking op papier erken je dat je een bedrag schuldig bent, terwijl het geld bij jou blijft. Dat past bijvoorbeeld als je vermogen in je huis zit. Bij je overlijden gaat de schuld af van je erfenis, zodat er minder onder de erfbelasting valt.
Het is geen formaliteit. De Belastingdienst trekt de schuld alleen af als de schenking in een notariële akte staat en je elk jaar daadwerkelijk minimaal 6% rente betaalt. Sla je een jaar over, dan blijft de schenking bestaan, maar is de schuld bij je overlijden in beginsel niet meer aftrekbaar. Kun je die rente niet jarenlang dragen, dan past deze vorm niet bij je. Je kind betaalt over de schenking zelf nu al schenkbelasting, terwijl het geld pas later komt. Lees wat schenken op papier is.
Vrijstellingen en aangifte
Hoeveel je belastingvrij kunt geven, hangt af van wie schenkt, wie ontvangt en in welk jaar. De bedragen veranderen elk jaar en staan bij de tarieven en vrijstellingen van 2026. Een paar dingen om te weten:
De vrijstelling voor kinderen geldt voor beide ouders samen, niet per ouder. Ook gescheiden ouders tellen als één schenker.
Is je kind tussen de 18 en 40 jaar, dan kun je één keer een hoger bedrag belastingvrij schenken. Gebruik je dat, dan vervalt dat jaar de gewone vrijstelling en is aangifte verplicht, ook als er niets te betalen is.
De speciale vrijstelling voor de eigen woning, de jubelton, bestaat sinds 2024 niet meer.
Overlijd je binnen 180 dagen na een schenking, dan telt die voor de belasting mee als erfenis. Het vrijgestelde deel telt daarbij in principe niet mee.
Een vrijstelling zegt iets over belasting, niet over wat je kunt missen. Lees hoeveel je belastingvrij mag schenken en hoe de 180-dagenregel werkt.
Geef duidelijkheid mee
Een schenking is vaak goedbedoeld en toch kan ze later vragen oproepen. Maak de afspraken voordat je het geld overmaakt.
Blijft het geld van je kind als het trouwt?
Wie sinds 2018 trouwt zonder huwelijkse voorwaarden, krijgt een beperkte gemeenschap van goederen. Een schenking blijft dan in principe van je kind alleen. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap van vóór 2018 valt een schenking zonder afspraak in de gemeenschap van goederen. Wil je zeker weten dat het geld van je kind blijft, leg dan een uitsluitingsclausule vast bij de schenking.
Telt de schenking later mee bij je erfenis?
Niet vanzelf. Een schenking aan één kind telt alleen mee bij de verdeling als je hebt bepaald dat het kind haar moet inbrengen, bij de schenking of later in je testament. Zeg je niets, dan houdt dat kind de schenking en erft het daarnaast gewoon zijn deel. Leg ook vast tegen welke waarde ze meetelt. Wil je juist dat één kind meer krijgt, schrijf dat dan op, zodat de anderen weten dat het je keuze was. Voor de legitieme portie kunnen eerdere schenkingen wel meetellen. Lees schenken aan één kind en hoe de legitieme portie wordt berekend.
En verder
Schenk je aan een minderjarig kind, dan beheert de ouder met gezag het geld, tenzij je bij de schenking iets anders laat vastleggen. Krijgt de ontvanger toeslagen, dan kan het geld meetellen voor de vermogensgrens. En ben je getrouwd, bespreek een grote gift dan met je partner: voor giften die niet gebruikelijk zijn, is toestemming van je echtgenoot nodig.
Als je zelf niet meer kunt schenken
Schenk je elk jaar en word je later wilsonbekwaam, bijvoorbeeld door dementie, dan stopt het schenken in principe. Je gevolmachtigde mag alleen namens jou schenken als je levenstestament daar duidelijk ruimte voor geeft. Alleen "schenken is toegestaan" is te weinig. Leg je schenkplan vast zoals je het bedoelt:
aan wie mag worden geschonken;
hoeveel en of je wilt aansluiten bij de jaarlijkse vrijstelling;
wat er voor jezelf beschikbaar moet blijven en wanneer het schenken stopt;
of alle ontvangers evenveel krijgen en of het later meetelt bij je erfenis;
wie meekijkt, bijvoorbeeld een toezichthouder die vooraf instemt.
Twee dingen vragen extra aandacht. Is je gevolmachtigde zelf een van de ontvangers, dan beslist hij namens jou over geld voor zichzelf. Dat mag alleen als de schenking precies vastligt of als je levenstestament juist dat toestaat. En een nieuwe schenking op papier die pas na je overlijden wordt uitbetaald, moet je in principe zelf aangaan; een bestaande schenking op papier kan je gevolmachtigde wel blijven beheren.
Heb je geen levenstestament, dan kan de kantonrechter een bewindvoerder benoemen. Die mag, op gewone cadeaus na, alleen schenken met toestemming van de rechter. Lees mag je gevolmachtigde schenkingen doen namens jou?, schenkafspraken in je levenstestament, zelfcontractering en schenken bij dementie of bewind.
Veelgestelde vragen
Is belastingvrij schenken altijd verstandig?
Nee. Een vrijstelling zegt iets over belasting en niets over wat je zelf kunt missen. Kijk ook naar je toekomstige uitgaven, je zorg en de gevolgen voor de ontvanger.
Heb je voor elke schenking een notaris nodig?
Nee. Voor een gewone geldschenking maak je het bedrag over en leg je kort vast dat het een schenking is. Een notariële akte is verstandig bij voorwaarden of grote bedragen en verplicht bij een schenking op papier.
Kun je een schenking terugdraaien?
In de regel niet: wat je geeft, is van de ander. Wil je het geld terug kunnen krijgen, spreek dan vooraf een lening af in plaats van een schenking.
Kan je gevolmachtigde ook je testament aanpassen?
Nee. Een testament is persoonlijk. Niemand kan het namens jou maken of wijzigen. Wil je iets veranderen, doe dat dan terwijl je het nog zelf kunt.
Wat regel je bij ons?
Je schenkplan laten doorlopen als je het zelf niet meer kunt, regel je in je levenstestament. Je bereidt het online voor, bespreekt het in een online adviesgesprek en tekent bij de notaris in Utrecht, voor een vaste prijs.
Alle prijzen staan op notariskosten. Wil je een schenking met voorwaarden of een schenking op papier laten vastleggen, neem dan contact op.
Hangt samen met: vermogensplanning, je kinderen en je levenstestament. Alle artikelen over schenken staan in de kennisbank en alles bij elkaar op familie en vermogen.