Wanneer is een executeur persoonlijk aansprakelijk?

Kort antwoord

Een executeur kan persoonlijk aansprakelijk zijn als hij verwijtbaar tekortschiet in de zorg die van hem mag worden verwacht en daardoor schade veroorzaakt. Een tegenvallend resultaat of een conflict met erfgenamen is daarvoor niet genoeg. Ook geldt niet dat een executeur automatisch alle schulden van de overledene zelf moet betalen.

Wie een erfenis regelt neemt beslissingen in een periode waarin verdriet en spanning vaak samenkomen. Er kunnen fouten ontstaan. Voor persoonlijke aansprakelijkheid moet worden onderzocht wat de executeur had moeten doen, wat er feitelijk is gebeurd en welk nadeel daaruit volgt.

Welke aansprakelijkheid bedoelen we?

Situatie	Wat moet je onderscheiden?
Een schuld van de overledene	Die is niet door het executeurschap alleen een privéschuld van de executeur.
Schade door verkeerd beheer	Daarvoor kan de executeur persoonlijk worden aangesproken.
De executeur is ook erfgenaam	Zijn keuze om de erfenis te aanvaarden heeft eigen gevolgen.
Belastingschulden	Daarvoor kunnen bijzondere wettelijke aansprakelijkheidsregels gelden.

Wie tegelijk executeur en erfgenaam is moet beide rollen uit elkaar houden. Lees wat het erven van schulden betekent. Dit artikel gaat vooral over schade door de uitvoering van de executeurstaak.

Welke zorg wordt van een executeur verwacht?

De executeur moet binnen zijn bevoegdheden blijven en de nalatenschap zorgvuldig beheren. Dat betekent onder meer dat hij bezittingen beschermt, schulden onderzoekt, de administratie bijhoudt en erfgenamen de informatie geeft waarop zij recht hebben. Welke handelingen hij zelfstandig mag verrichten hangt ook af van het testament.

De rechtbank Overijssel beschreef op 5 maart 2025 dat bij persoonlijke aansprakelijkheid de concrete omstandigheden tellen. Ook de beslissingsruimte, verschillende belangen en de achtergrond en ervaring van de executeur kunnen meewegen. In die zaak werd de gestelde onrechtmatige taakuitoefening niet aangenomen. Dat illustreert waarom een ontevreden erfgenaam zijn verwijten concreet moet onderbouwen (ECLI:NL:RBOVE:2025:1259).

Wat moet je voor een schadeclaim onderbouwen?

De verplichting: welke zorg of bevoegdheidsgrens gold?
Het handelen: wat deed of liet de executeur na?
De verwijtbaarheid: waarom kan de tekortkoming hem worden toegerekend?
De schade: welk aantoonbaar nadeel is ontstaan?
Het verband: waarom ontstond dat nadeel door die tekortkoming?

Een fictief voorbeeld: een executeur krijgt bericht over een lekkage in een leegstaande woning. Hij reageert niet en laat maandenlang niets onderzoeken. Als daardoor extra herstelkosten ontstaan kan een schadeclaim aan de orde zijn. Dan moet nog worden vastgesteld welke kosten door het uitblijven van optreden zijn ontstaan. Niet alle eerdere gebreken aan de woning komen daarmee voor zijn rekening.

Kunnen onnodige kosten voor eigen rekening komen?

Ja. Kosten die een executeur maakt kunnen worden betwist. In een arrest van 29 juli 2025 bleef een veroordeling over notariskosten in stand omdat de executeur onvoldoende had toegelicht waarom die kosten redelijk ten laste van de nalatenschap kwamen. Andere schadeclaims in dezelfde zaak werden afgewezen wegens onvoldoende onderbouwing. Het arrest is dus geen algemene regel dat het inschakelen van een notaris verboden is (ECLI:NL:GHARL:2025:4688).

Leg vooraf de opdracht, noodzaak en kosten vast. Bewaar facturen en werkzaamhedenoverzichten. Lees welke afspraken je maakt bij uitbesteden en hoe het executeursloon werkt.

Hoe beperk je als executeur het risico?

Maak een actuele boedelbeschrijving.
Houd geld van de nalatenschap en privébetalingen administratief gescheiden.
Onderzoek betwiste schulden voordat je betaalt.
Reserveer onderbouwd voor nog openstaande verplichtingen.
Leg belangrijke afwegingen vast en vraag tijdig deskundig advies.
Controleer bij professionele werkzaamheden of een verzekering juist deze rol dekt.

Een verzekering verandert je bevoegdheden niet. Ook advies van een deskundige betekent niet dat iedere keuze vanzelf zorgvuldig is.

Hoe zit het met erfbelasting?

De Belastingdienst wijst de executeur aan als degene die de aangifte voor de erfgenamen doet. Naast aansprakelijkheid voor verkeerd beheer bestaan afzonderlijke regels over fiscale aansprakelijkheid. Laat die beoordelen wanneer belasting onbetaald blijft of een aangifte onjuist blijkt. Een bedrag apart houden voor belasting is verstandig maar is op zichzelf geen garantie dat aansprakelijkheid uitgesloten is.

Wat kun je nu doen?

Maak een overzicht van het concrete verwijt en verzamel de bijbehorende berichten, facturen en bankmutaties. Vraag eerst om uitleg. Laat bij een mogelijke schadeclaim beoordelen wie de claim kan instellen en welke procedure past. Ontslag en schadevergoeding zijn verschillende vragen. Voor het toezicht op de taak lees je de rechten van erfgenamen tegenover de executeur.

Bronnen

Geraadpleegd op 10 oktober 2026.