Als je partner in het ziekenhuis ligt en jij niets mag regelen

Dit is het scenario waar bijna niemand over nadenkt en dat veel waarschijnlijker is dan overlijden. Je partner krijgt een ongeluk of een beroerte en kan zelf niets meer beslissen. Jij staat ernaast en mag niets.

Voor samenwoners is dat geen theoretisch probleem.

Waarom je niet automatisch bevoegd bent

Er bestaat geen regel die zegt dat partners voor elkaar mogen handelen. Ook gehuwden hebben die bevoegdheid niet zomaar voor alles.

Concreet betekent dat het volgende. Je kunt niet bij de bankrekening die op naam van je partner staat. Je kunt geen verzekering wijzigen. Je kunt de woning niet verkopen als die op zijn of haar naam staat. Je kunt geen belastingaangifte doen.

De medische kant

Hier ligt het iets gunstiger en niet gunstig genoeg.

Kan een patiënt zijn wil niet meer uiten dan overlegt de arts met een vertegenwoordiger. De wet kent daarvoor een volgorde. Is er niemand door de patiënt aangewezen en is er geen bewindvoerder of mentor dan komt de echtgenoot, de geregistreerd partner of de andere levensgezel in beeld.

Als samenwonende partner sta je dus niet buitenspel bij het medische gesprek. Wat je mist is de zekerheid dat jij het bent en niet iemand anders. Bij een familie die het oneens is over de behandeling is dat precies waar het schuurt.

Wat je regelt: een levenstestament

Een levenstestament is een notariële volmacht waarin je vastlegt wie namens jou mag handelen als je dat zelf niet meer kunt. Het bestaat meestal uit twee delen. Een zakelijke volmacht voor geld en bezit en een medische volmacht waarin je een vertegenwoordiger aanwijst.

Voor samenwoners is dit geen luxe. Met een levenstestament leg je vooraf duidelijk vast wie namens jou mag handelen als je dat zelf niet meer kunt.

Wat je erin regelt:

• wie namens jou mag handelen en wie de opvolger is
• of die persoon de woning mag verkopen, want daarvoor is een notariële volmacht nodig
• of hij namens jou mag schenken, want dat mag niet zonder uitdrukkelijke bepaling
• wie er meekijkt, bijvoorbeeld een kind of een broer
• wie je medische vertegenwoordiger is en wat je wensen zijn

Maak ze allebei. Als een van jullie uitvalt heb je aan een volmacht van die persoon niets als jij niet ook bevoegd bent gemaakt.

Wat een levenstestament niet dekt

Twee dingen.

De overheid. Voor DigiD accepteert de overheid een notariële volmacht niet als machtiging. Daarvoor regel je een machtiging via DigiD Machtigen, per taak en per organisatie. Dat kun je alleen zelf aanvragen zolang je het nog kunt.

Het moment van overlijden. Een levenstestament vervalt bij overlijden. Vanaf dat moment gaat het om je testament en om de vraag wie erfgenaam is. Als samenwoner ben je dat niet zonder testament.

Wat er gebeurt als je niets regelt

Dan moet iemand bij de kantonrechter bewind en mentorschap aanvragen. Dat kost tijd en geld en de rechter bepaalt wie het wordt. Dat hoeft niet degene te zijn die jullie zouden kiezen.

Regel het samen met je samenlevingscontract en je testament. Drie documenten, één gesprek. Het scenario waarvoor het levenstestament er is komt statistisch eerder dan het scenario waarvoor het testament er is.