Wat er verandert aan je toeslagen als je gaat samenwonen

Samenwonen is voor de Belastingdienst een gebeurtenis. Zodra je een toeslagpartner hebt telt het inkomen van die persoon mee bij het bepalen van je toeslagen. Voor veel mensen betekent dat minder toeslag of helemaal geen toeslag meer.

Toeslagpartner is weer een eigen begrip

Er zijn drie partnerbegrippen die door elkaar lopen. Fiscaal partner voor de inkomstenbelasting, partner voor de erfbelasting en toeslagpartner. De voorwaarden overlappen en ze zijn niet gelijk.

Voor toeslagen geldt in grote lijnen dat je toeslagpartner bent als je samen op één adres staat ingeschreven en er iets bijkomt. Bijvoorbeeld een notarieel samenlevingscontract, een gezamenlijk kind, mede-eigendom van de woning of aanmelding als pensioenpartner.

Kijk voor jouw situatie op de site van de Belastingdienst, want de exacte voorwaarden en de bedragen wijzigen.

Wat er per toeslag gebeurt

Huurtoeslag. Dit is de gevoeligste. Het inkomen van je partner telt mee en er geldt bovendien een vermogensgrens waarbij het vermogen van jullie samen wordt bekeken. Twee bescheiden inkomens samen kunnen al te hoog zijn.

Zorgtoeslag. Ook hier telt het gezamenlijke inkomen. Je krijgt als partners samen één bedrag in plaats van ieder een eigen bedrag, en dat gezamenlijke bedrag is lager dan twee losse.

Kindgebonden budget. Het inkomen van je partner telt mee. Was je alleenstaande ouder dan verlies je bovendien de verhoging die daarbij hoort.

Kinderopvangtoeslag. Hier ligt het anders. Om er recht op te houden moeten in beginsel beide partners werken of een traject volgen. Gaat je nieuwe partner niet werken dan kan het recht vervallen.

Geef het door

Dit is het praktische punt van dit hele artikel. Je moet een wijziging in je situatie zelf doorgeven aan de Belastingdienst. Doe je dat niet dan loopt de toeslag door op een te hoog bedrag en volgt er later een terugvordering.

Die terugvorderingen zijn de reden dat mensen in de problemen komen. Ze komen maanden of jaren later, ze gaan over bedragen die al zijn uitgegeven en ze komen bovenop de nieuwe situatie.

Geef de wijziging dus door op het moment dat je gaat samenwonen en niet bij de eerstvolgende aangifte. Reken vooraf uit wat het betekent, dan is de daling geen verrassing.

Het gaat om de feitelijke situatie

De Belastingdienst kijkt naar hoe het echt zit en niet alleen naar de inschrijving. Doe je alsof je apart woont terwijl je samenwoont dan is dat een risico dat je niet wilt lopen.

Andersom geldt hetzelfde. Woon je feitelijk niet meer samen maar sta je nog wel ingeschreven dan blijf je toeslagpartner. Schrijf je dus tijdig uit bij de gemeente als je uit elkaar gaat.

De afweging die overblijft

Bij een groot inkomensverschil kan de stap naar samenwonen financieel ongunstig uitpakken. Dat is geen reden om het niet te doen en wel een reden om het door te rekenen.

Zet daar het andere deel van het verhaal naast. Een notarieel samenlevingscontract kan een van de voorwaarden zijn waardoor je toeslagpartner wordt en het is tegelijk het document waarmee je de partnervrijstelling in de erfbelasting en het partnerpensioen binnen bereik brengt. Kijk dus naar het geheel en niet naar één regeling.