Mag je gevolmachtigde je DigiD gebruiken?
De overheid accepteert je levenstestament niet als machtiging. Voor DigiD heb je DigiD Machtigen nodig, en dat regel je zolang je het zelf nog kunt.
Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht01-09-20263 min lezen
Nee. En dit is waarschijnlijk het grootste gat in de meeste levenstestamenten.
Mensen denken dat met een notariële volmacht alles is geregeld. Voor banken, verzekeraars en andere bedrijven klopt dat grotendeels. Voor de overheid niet. Een volmacht op papier, ook een notarieel levenstestament, geldt niet als machtiging bij overheidsorganisaties.
Waarom dat vervelend is
Een groot deel van wat er geregeld moet worden loopt via DigiD. De belastingaangifte, toeslagen, MijnOverheid en de Berichtenbox, het UWV, de SVB, de gemeente, het zorgkantoor. Als je gevolmachtigde daar niet in kan, kan hij feitelijk je belangrijkste post niet lezen.
De praktijk lost dat op met wat de overheid zelf informeel machtigen noemt: mensen geven hun DigiD-gegevens gewoon aan iemand die ze vertrouwen. Bijna iedereen doet dat. Het mag niet, en er zitten reële risico's aan.
Waarom je het niet zo moet doen
Je DigiD is persoonsgebonden. Wie inlogt met andermans DigiD, handelt formeel als die persoon en niet namens die persoon. Er is dan geen spoor van wie wat heeft gedaan.
Dat wordt een probleem zodra er onenigheid in de familie ontstaat. Als een van de andere kinderen erachter komt dat jij de DigiD van je moeder gebruikt, is dat een verhaal dat je bij instanties of bij de rechter lastig uitlegt. Ook als je nooit iets verkeerds hebt gedaan.
Wat je wel doet: DigiD Machtigen
Via DigiD Machtigen geef je iemand toestemming voor een specifieke taak bij een specifieke organisatie, voor een vastgestelde periode. Bijvoorbeeld de machtiging Inkomstenbelasting voor de aangifte, of Financiële zaken en verzoeken voor rekeningen en incasso's.
Twee beperkingen om te kennen. Je moet per taak en per organisatie een machtiging aanvragen, dus één aanvraag dekt niet alles. En niet elke organisatie die DigiD gebruikt is aangesloten op DigiD Machtigen.
Regel het nu
Dit is het punt waar het echt om gaat. Een machtiging via DigiD Machtigen kun je alleen zelf aanvragen, en daarvoor moet je het nog kunnen. Ben je eenmaal wilsonbekwaam, dan kan het niet meer. Dan resteert een gang naar de kantonrechter voor bewind, want een bewindvoerder krijgt wel toegang.
Doe het daarom op hetzelfde moment als het levenstestament, niet later. Zet op een lijstje welke machtigingen je regelt en voor wie, en herhaal de aanvraag als de looptijd afloopt.
En de rest van je digitale leven
Datzelfde geldt voor je e-mail, je zorgverzekeraar, je energiecontract en je abonnementen. Voor bedrijven werkt je levenstestament wel, maar in de praktijk gaat het sneller als je gevolmachtigde weet waar de accounts staan.
Maak een overzicht van je belangrijkste accounts en bewaar dat op een plek die je gevolmachtigde kent. Niet in de notariële akte, want die verandert niet mee. Een wachtwoordkluis met een noodtoegang werkt hiervoor beter dan een briefje in een la.