Je levenstestament eindigt bij overlijden: wat dan?

Een levenstestament regelt de periode waarin je nog leeft maar zelf niet meer kunt beslissen. Op het moment dat je overlijdt, houdt het op. De volmacht vervalt en je gevolmachtigde is vanaf dat moment niet langer bevoegd om namens jou te handelen.

Dat komt voor veel mensen als een verrassing. Iemand heeft jarenlang de administratie van zijn moeder gedaan, en de dag na haar overlijden staat hij bij de bank met lege handen.

Wat er direct verandert

De bankrekening wordt geblokkeerd. Het beschikken over het vermogen komt toe aan de erfgenamen samen. De gevolmachtigde mag niets meer betalen, niets meer overboeken en niets meer opzeggen.

Wie doorgaat op de oude voet, handelt onbevoegd. Ook als het om de uitvaartrekening gaat en ook als iedereen het ermee eens is. Dat kan later tot problemen leiden bij de verdeling.

Wat er dan wel geldt

Vanaf het overlijden gaat het om je testament. Daarin staat wie je erfgenamen zijn en of je een executeur hebt benoemd. Heb je geen testament, dan bepaalt de wet wie erft en is er geen executeur.

Om aan te tonen wie bevoegd is, is meestal een verklaring van erfrecht nodig. Banken deblokkeren de rekening pas als duidelijk is wie de erfgenamen zijn en wie namens hen mag handelen. Heb je een executeur benoemd, dan kan die met een verklaring van executele aan de slag zonder dat alle erfgenamen steeds hoeven mee te tekenen.

In sommige situaties gaat het eenvoudiger. Bij een klein saldo en een overzichtelijke situatie nemen banken soms genoegen met minder. Vraag dat na voordat je kosten maakt.

De praktische oplossing

Zorg dat je levenstestament en je testament op elkaar aansluiten. Concreet:

Laat de gevolmachtigde en de executeur dezelfde persoon zijn. Dan is degene die je administratie al kent ook degene die de nalatenschap afwikkelt. Dat scheelt maanden zoekwerk. Het is niet verplicht, maar het is in de meeste gevallen de logische keuze.

Zorg dat er een testament is. Een levenstestament zonder testament laat de belangrijkste helft ongeregeld. Zeker voor samenwoners, want zonder testament is de partner geen erfgenaam.

Leg vast waar alles ligt. Een overzicht van rekeningen, verzekeringen, abonnementen, wachtwoorden en de plek waar de akten liggen. Dat hoeft niet in de akte, wel op een plek die je gevolmachtigde en je executeur kennen.

Wat de gevolmachtigde nog wel moet doen

Ook al is hij niet meer bevoegd, hij is nog wel verantwoording verschuldigd. De erfgenamen treden in de positie van de overledene en kunnen rekening en verantwoording vragen over de periode van het beheer.

Rond het daarom netjes af. Maak een eindoverzicht per datum van overlijden, met de stand van de rekeningen en een toelichting op de laatste maanden. Dat is voor de erfgenamen het startpunt van de nalatenschap en voor jezelf het beste bewijs dat je je werk goed hebt gedaan.