Onderhandse volmacht of notarieel levenstestament?
Een volmacht op een A4'tje is geldig maar wordt in de praktijk vaak geweigerd. Dit is het verschil met een notarieel levenstestament en wanneer het wel volstaat.
Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht01-09-20263 min lezen
Je kunt een volmacht zelf schrijven. Een gedateerd en ondertekend briefje waarin staat dat je zoon namens jou mag handelen is juridisch een geldige volmacht. Toch loop je daar in de praktijk snel mee vast, en het is de moeite waard om te weten waarom.
Waar het onderhandse stuk het aflegt
Niemand kan de handtekening controleren. Bij een notariële akte staat vast wie er heeft getekend, op welke datum en dat de notaris de identiteit heeft geverifieerd met een geldig identiteitsbewijs. Bij een zelfgeschreven volmacht kan een bank dat niet nagaan. Precies daar begint de terughoudendheid.
Niemand heeft je wilsbekwaamheid getoetst. Dit is het zwaarste punt. Een volmacht die is gegeven op een moment dat je de gevolgen niet meer overzag, is aantastbaar. De notaris toetst dat en legt de toetsing vast. Bij een onderhands stuk is er niets. Als er achteraf discussie ontstaat, en dat gebeurt juist in families waar het spannend wordt, staat er geen enkel bewijs tegenover.
Er is geen origineel dat bewaard blijft. De notaris houdt de akte in zijn archief en kan altijd een nieuw afschrift uitgeven. Raak je een onderhandse volmacht kwijt, dan is hij weg.
Er is geen registratie. Een notarieel levenstestament kan in het CLTR worden opgenomen, zodat een notaris later kan achterhalen dat er iets is en bij wie. Een onderhands stuk laat geen spoor achter.
Voor sommige handelingen is notarieel verplicht. De belangrijkste: het verkopen van een woning. Voor de levering bij de notaris is een notariële volmacht nodig. Precies de handeling waar het vaak om draait als iemand naar een zorginstelling verhuist.
Wat banken doen
Een bank is niet verplicht om welke volmacht dan ook te accepteren, ook een notariële niet. Maar de grote banken hebben met de KNB afspraken gemaakt over notariële levenstestamenten en gaan in beginsel uit van de geldigheid daarvan. Voor een zelfgeschreven volmacht bestaan zulke afspraken niet. In de praktijk verwijzen banken je dan naar hun eigen machtigingsformulier.
Dat formulier is een bruikbaar hulpmiddel, maar geldt alleen voor die ene bank en alleen voor bankzaken. Je woning, je verzekeringen, je belastingaangifte en je medische vertegenwoordiging staan er niet in.
Wanneer een onderhandse volmacht wel volstaat
Voor iets afgebakends en tijdelijks. Iemand machtigen om tijdens jouw vakantie een pakket op te halen, een auto over te schrijven of een specifiek formulier in te dienen. Dan is een korte schriftelijke volmacht met een kopie van je identiteitsbewijs prima.
Het onderscheid zit in het doel. Een gelegenheidsvolmacht regelt een handeling die je nu overziet. Een levenstestament regelt een situatie waarin je niets meer overziet. Voor dat tweede is de toets door de notaris niet een formaliteit maar het hele punt.
Combineren mag
Heb je een notarieel levenstestament, ga dan alsnog langs je bank om de volmacht daar te laten vastleggen. Dat scheelt discussie op het moment dat het nodig is.