Waarom je bank je levenstestament niet hoeft te accepteren

Dit is het punt waarop de meeste levenstestamenten in de praktijk vastlopen. Je hebt een notariële akte, de volmacht is glashelder, en de bank doet er toch niets mee. Dat is vervelend, maar het is niet onrechtmatig.

Er is geen wettelijke verplichting

Het levenstestament is niet bij wet geregeld. Het is een notariële volmacht, en een bank heeft geen wettelijke plicht om een aangeboden volmacht te registreren of uit te voeren. Het klachteninstituut voor financiële dienstverlening, Kifid, heeft dat ook zo vastgesteld.

In de praktijk werken de grote banken wel mee. De KNB heeft daar afspraken over gemaakt. Banken gaan in beginsel uit van de geldigheid van een aangeboden levenstestament en vragen alleen bij concrete twijfel om aanvullende verificatie, bijvoorbeeld via het CLTR of een verklaring van de notaris. Bij kleinere en online banken ligt dat anders. Sommige stellen dat hun systemen het niet aankunnen, en daar kun je weinig tegen beginnen.

De vier redenen waarom het misgaat

Beperkingen die de bank niet kan controleren. Je bepaalt dat je gevolmachtigde maximaal tweeduizend euro per dag mag opnemen van al je rekeningen bij verschillende banken. Geen enkele bank kan zien wat er bij een andere bank gebeurt. Zo'n bepaling maakt de volmacht onuitvoerbaar en dan kan de bank hem weigeren.

Gezamenlijke bevoegdheid. Ouders willen graag dat de kinderen het samen doen. Technisch kan een bank dat nu niet inregelen. Twee mensen kunnen niet tegelijk pinnen. De KNB heeft die behoefte bij de banken neergelegd, maar op dit moment is het niet mogelijk.

Ontbrekende zelfcontractering. Wil je dat je gevolmachtigde ook aan zichzelf mag schenken of met zichzelf mag contracteren, dan moet dat ondubbelzinnig in de akte staan. Staat het er niet, dan weigert de bank de opdracht.

Een opschortende voorwaarde. Bepaal je dat de volmacht pas werkt na een artsverklaring, dan moet de bank kunnen vaststellen of aan die voorwaarde is voldaan. Ook dat is een reden om te weigeren.

Zo maak je je akte bankproof

Het kernprincipe is het onderscheid tussen kunnen en mogen. Laat je beperkingen gelden in de interne verhouding tussen jou en je gevolmachtigde, niet naar buiten toe. Je gevolmachtigde kan dan formeel alles bij de bank, maar mag intern minder. Overtreedt hij dat, dan is hij tegenover jou aansprakelijk terwijl de bank gewoon heeft kunnen meewerken.

Neem verder op:

een uitdrukkelijke bepaling over zelfcontractering, als je die wilt
de mogelijkheid dat gevolmachtigden elkaar ondervolmacht geven voor bankzaken, wat de acceptatie versnelt
een opvolgend gevolmachtigde

Regel het bij de bank zelf

Wacht niet tot het nodig is. Ga samen met je gevolmachtigde langs bij je bank en laat de volmacht vastleggen zolang je dat nog kunt. Sommige banken willen dat jullie daar allebei fysiek voor verschijnen. Dat lukt niet meer als je in een verpleeghuis ligt.

Trek je de volmacht later in, dan is het jouw verantwoordelijkheid om dat aan de bank te melden. De notaris doet dat niet voor je.