Privacy na overlijden: mogen nabestaanden e-mails, WhatsApp en foto's bekijken?
De AVG geldt niet voor gegevens van overledenen. Toch mogen nabestaanden niet zomaar alles lezen of delen. Waar de grens ligt, en hoe je die zelf vooraf trekt.
Kort antwoord
De AVG geldt niet voor gegevens van overledenen, maar nabestaanden mogen daarom nog niet alles lezen of delen. Berichten en foto's gaan vaak ook over mensen die nog leven, en hun privacy blijft gelden. Zoek gericht naar wat je voor de afwikkeling nodig hebt. Wil je zelf bepalen wat bewaard of gewist wordt, leg dat vooraf vast en benoem een executeur.
Na een overlijden blijven veel persoonlijke gegevens achter: e-mails, WhatsApp-gesprekken, foto's, zoekgeschiedenis en documenten op een telefoon of computer. Nabestaanden willen die soms bekijken, om belangrijke informatie te vinden of om herinneringen te bewaren. Maar mag dat zomaar?
De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) geldt niet voor gegevens van overledenen. Dat betekent niet dat nabestaanden alles mogen openen of openbaar maken. De privacy van mensen die nog leven, de voorwaarden van aanbieders en andere regels stellen grenzen.
Geldt de AVG na een overlijden?
De Autoriteit Persoonsgegevens zegt het duidelijk: op gegevens van overleden personen is de AVG niet van toepassing. Er is wel een uitzondering die in de praktijk vaak speelt. Gegevens over een overledene kunnen tegelijk iets zeggen over iemand die nog leeft. Denk aan een erfelijke ziekte: die informatie gaat ook over de kinderen. Voor dat deel geldt de AVG dan wel, voor de levende persoon.
Mogen erfgenamen de e-mails van de overledene lezen?
Niet automatisch. Een e-mailaccount is een persoonlijke dienst met eigen voorwaarden. Of iemand erbij mag, hangt af van drie dingen: is die persoon bevoegd, wat staat de aanbieder toe, en staan er vertrouwelijke berichten van anderen in?
Voorbeeld: de administratie zit in de mailbox
Een moeder overlijdt. Haar kinderen denken dat er belangrijke informatie over haar bank en verzekeringen in haar mailbox staat. Ze hebben er een goede reden voor om die te zoeken. Dat betekent nog niet dat ze het hele account mogen overnemen. Ze kijken welke regeling de aanbieder heeft en wie bevoegd is. En ze zoeken gericht naar wat nodig is voor de afwikkeling, in plaats van alle persoonlijke post door te lezen.
Mogen nabestaanden WhatsApp-berichten bekijken?
Ook daar is geen algemeen recht op. Een WhatsApp-gesprek is van meer mensen dan alleen de overledene, en de anderen hebben ook belang bij vertrouwelijkheid. Maak daarom onderscheid tussen berichten die nodig zijn voor de afwikkeling en persoonlijke gesprekken die daar niets mee te maken hebben.
Voorbeeld: een gesprek met een vriendin
Een vader heeft jarenlang persoonlijke gesprekken gevoerd met een goede vriendin. Zijn kinderen vinden die op zijn telefoon. Dat ze erfgenaam zijn, betekent niet dat ze die berichten mogen rondsturen. De vriendin leeft nog en heeft recht op haar privacy. Berichten openbaar maken kan juridische gevolgen hebben, en ook persoonlijke.
Mogen erfgenamen privéfoto's bekijken?
Dat hangt af van de situatie. Staan de foto's op een apparaat dat bij de nalatenschap hoort, dan kan dat apparaat nodig zijn voor de afwikkeling. Maar niet elke erfgenaam hoeft elke foto te zien. Bij openbaar maken spelen het auteursrecht, het portretrecht en de privacy van anderen mee. Lees meer over digitale foto's erven.
Vertrouwelijke documenten
In een digitale nalatenschap kunnen gevoelige stukken zitten: medische informatie, brieven aan een advocaat, een dagboek of zakelijke geheimen. Niet elke erfgenaam heeft recht op alles wat daarin staat. Geheimhoudingsplichten en de rechten van anderen blijven gelden. Ga er zorgvuldig mee om.
Kun je vooraf bepalen dat iets geheim blijft?
Ja. Je kunt vastleggen hoe je wilt dat met je persoonlijke gegevens wordt omgegaan. Bijvoorbeeld dat bepaalde documenten niet met familie worden gedeeld, of dat bepaalde accounts na je overlijden worden verwijderd. Dat kan in een wensenlijst. In een testament kun je een executeur benoemen die het uitvoert.
Niet elke privacywens is af te dwingen. Een wens om alles te wissen kan botsen met bewaarplichten, bijvoorbeeld voor de belastingaangifte, of met wat nodig is voor de afwikkeling. Formuleer zulke wensen daarom zorgvuldig.
Mag een executeur persoonlijke gegevens verwijderen?
Een executeur handelt binnen de grenzen van de wet en het testament. Het beheer van de nalatenschap geeft niet vanzelf het recht om naar eigen inzicht alles te wissen. Sommige documenten zijn nodig voor de administratie of de belastingaangifte, of hebben juridische of financiële betekenis voor de erfgenamen. De executeur kijkt dus eerst wat weg mag.
Als erfgenamen het oneens zijn
Met meer erfgenamen ontstaat soms onenigheid. Het ene kind wil alle foto's, het andere vindt dat sommige bestanden privé moeten blijven. Of iemand wil de e-mails lezen terwijl de anderen dat niet willen. Drie vragen helpen:
Vraag | Waarom |
|---|---|
Wie is bevoegd? | Niet iedereen mag namens de nalatenschap handelen. |
Welke informatie is echt nodig? | Niet alle privégegevens zijn nodig voor de afwikkeling. |
Welke rechten hebben anderen? | Berichten en foto's gaan vaak ook over anderen. |
Kom je er samen niet uit, dan kan een onafhankelijke deskundige helpen. Lees ook wat je doet als de erfgenamen het niet eens zijn.
Erven nabestaanden het inzagerecht uit de AVG?
Nee. Dat is een veelvoorkomend misverstand. De AVG geldt niet voor gegevens die alleen over de overledene gaan en het inzagerecht is een recht van iemand op zijn eigen gegevens. Nabestaanden hebben wel hun eigen rechten als de gegevens ook over henzelf gaan. Andere regels of afspraken kunnen ook recht geven op bepaalde informatie. Dat verschilt per situatie.
Zo bescherm je je privacy vooraf
Stap 1. Maak onderscheid tussen je gegevens
Verdeel je digitale bestanden in drie groepen:
herinneringen die je wilt bewaren en delen, zoals familiefoto's;
administratie die nodig is voor de afwikkeling, zoals bank- en verzekeringszaken;
persoonlijke gegevens die je liever niet deelt, zoals een dagboek of privéberichten.
Stap 2. Leg vast wat er met elke groep gebeurt
Schrijf per groep op wat je wilt: bewaren, delen met wie, of verwijderen. Gebruik waar het kan de instellingen van de diensten zelf, zoals een erfeniscontact bij Apple of de Inactiviteitsvoorkeuren bij Google. Daarmee bepaal je zelf welke gegevens iemand krijgt. Lees hoe je wachtwoorden en toegang veilig regelt.
Stap 3. Wijs iemand aan die je vertrouwt
Kies iemand die je wensen kent en zorgvuldig uitvoert. Benoem die persoon in je testament als executeur, en bespreek vooraf wat je verwacht. Zo hoeft niemand na je overlijden te raden wat je had gewild.
Veelgestelde vragen
Geldt de AVG voor gegevens van een overledene?
Nee, behalve voor gegevens die ook iets zeggen over iemand die nog leeft.
Mag ik de telefoon van mijn overleden vader doorzoeken?
Zoek gericht naar wat nodig is voor de afwikkeling. Persoonlijke gesprekken met anderen lees je liever niet zomaar, en verspreiden doe je niet.
Kan ik regelen dat mijn berichten na mijn overlijden worden verwijderd?
Je kunt die wens vastleggen en iemand aanwijzen die het uitvoert. Of het kan, hangt af van de regels van de dienst en eventuele bewaarplichten.
Mag een erfgenaam berichten van de overledene openbaar maken?
Wees daar heel voorzichtig mee. De privacy van de mensen met wie de overledene contact had, blijft gelden.
Leg je grenzen vast
Privacy stopt niet helemaal bij je overlijden, maar de wet regelt weinig voor de gegevens die alleen over jou gaan. Wie vooraf vastlegt wat bewaard, gedeeld of gewist moet worden, voorkomt pijnlijke keuzes en ruzie. Wil je een executeur benoemen die dat uitvoert? Bij NotarisVandaag vul je je testament online in en teken je bij de notaris op kantoor. Bekijk het testament.