Zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen
Als erfgenaam heb je drie keuzes en die hebben heel verschillende gevolgen. Dit is het verschil en dit is hoe je per ongeluk zuiver aanvaardt.
Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht02-09-20263 min lezen
Wie erfgenaam is heeft drie mogelijkheden. De keuze lijkt formeel maar de gevolgen zijn groot. Vooral als niemand precies weet wat de overledene aan schulden achterliet.
Zuiver aanvaarden
Je aanvaardt de erfenis helemaal. De bezittingen en de schulden. Is er meer schuld dan bezit dan kunnen schuldeisers zich in beginsel ook op je eigen vermogen verhalen.
Dat is geen ijzeren regel. Word je later verrast door een schuld die je niet kende en ook niet hoefde te kennen dan kun je de kantonrechter vragen je daarvan geheel of gedeeltelijk te ontheffen. Reken daar vooraf niet op. Het is een uitzondering en geen vangnet.
Beneficiair aanvaarden
Je aanvaardt onder het voorrecht van boedelbeschrijving. Je aanvaardt de erfenis dus wél. Het verschil zit in het verhaal. Schuldeisers van de nalatenschap kunnen zich in beginsel niet op je privévermogen verhalen. Is de nalatenschap negatief dan hoef je niet bij te leggen uit eigen zak.
Je legt een verklaring af bij de rechtbank. Daarna moet de nalatenschap worden vereffend volgens de regels van de wet. Dat is een procedure met vormvoorschriften. Er komt een boedelbeschrijving en soms wordt een vereffenaar benoemd. Het kost dus tijd en geld.
Voor minderjarige kinderen geldt beneficiaire aanvaarding automatisch. Ouders kunnen namens een kind niet zuiver aanvaarden.
Verwerpen
Je doet volledig afstand. Je krijgt niets en je bent nergens aansprakelijk voor. Ook dit gaat via een verklaring bij de rechtbank.
Let op het vervolg. Verwerp jij dan komen jouw kinderen in jouw plaats. Zij worden dan erfgenaam. Bij een nalatenschap met schulden moet dus iedereen in de lijn verwerpen. Anders schuift het probleem gewoon door naar de volgende generatie.
Verwerpen kun je niet terugdraaien. Blijkt er achteraf toch vermogen te zijn dan heb je pech.
De valkuil: per ongeluk zuiver aanvaarden
Je hoeft niets te tekenen om zuiver te aanvaarden. Ook je gedrag kan die keuze opleveren.
Niet iedere handeling telt daarvoor mee. Het wordt riskant als je over goederen van de nalatenschap beschikt alsof je daar vrijelijk over kunt beslissen. Of als je goederen onttrekt aan het verhaal van schuldeisers. Denk aan het verkopen of weggeven van spullen uit de nalatenschap of aan het leeghalen van de woning voordat duidelijk is wat er speelt.
Handelingen die passen bij de zorg voor de boedel leveren dat gevolg niet op. De uitvaart regelen. Bederfelijke waar weggooien. Het huis afsluiten en verzekerd houden.
De grens is niet altijd scherp. Weet je nog niet of er schulden zijn wees dan terughoudend totdat je hebt gekozen hoe je aanvaardt.
Wat je hiermee doet in je testament
Je kunt in je testament de weg naar beneficiaire aanvaarding makkelijker maken. Benoem een executeur die de administratie inzichtelijk maakt. Zorg dat er een actueel overzicht van bezittingen en schulden bestaat op een plek die je erfgenamen kennen.
Weet je dat je nalatenschap negatief zal zijn dan is dat een reden om er nu over te praten. Dat is ongemakkelijk. Het is een stuk minder ongemakkelijk dan een kind dat na jouw overlijden een schuld erft die het niet zag aankomen.