Wat kost een samenlevingscontract bij de notaris?

Met een samenlevingscontract leggen jullie vast wat van wie is, hoe je de kosten verdeelt en wat er gebeurt als het uitgaat of als een van jullie overlijdt. Hieronder lees je waar de prijs uit bestaat, waarom de bedragen tussen notarissen zo uiteenlopen en wat het contract je oplevert tegenover wat het kost.

Op deze pagina: het antwoord op een rij · onze varianten · waar de prijs uit bestaat · waarom de prijzen uiteenlopen · wat het oplevert · besparen · veelgestelde vragen

Onze varianten op een rij

Niet elk stel heeft hetzelfde nodig. Er zijn drie veelgekozen varianten.

Op de vergelijkpagina zie je per variant precies welke onderwerpen erin zitten.

Waar bestaat die prijs uit?

Je betaalt niet voor een document maar voor het werk van een notaris die er met zijn naam onder staat. Dit zit erin:

• Het advies vooraf. Welke afspraken passen bij jullie situatie en wat gebeurt er als het misgaat of als een van jullie overlijdt.
• Het opstellen van de akte. Jullie afspraken worden vertaald naar tekst die juridisch doet wat jullie bedoelen, ook over vijftien jaar. Dan herinnert niemand zich het gesprek nog.
• De wettelijk verplichte controles. Een notaris moet vaststellen wie je bent en of je de akte uit vrije wil en met begrip tekent. Dat is geen formaliteit: het is precies wat de akte later zijn bewijskracht geeft.
• Het passeren. De ondertekening bij de notaris, waarmee de akte rechtsgeldig wordt.
• Het afschrift. De gewaarmerkte kopie die jullie bewaren en die banken, pensioenfondsen en de Belastingdienst accepteren.

Bij een online aanvraag doe je het voorwerk zelf: je beantwoordt de vragen wanneer het jou uitkomt, in plaats van dat een notaris die antwoorden in een gesprek uitvraagt en uittypt. Dat scheelt tijd op kantoor en dat verschil zie je terug in de prijs. De akte zelf, de controle en het passeren zijn identiek. Bij NotarisVandaag zitten het online adviesgesprek, de akte, de controles, het tekenen bij de notaris en een afschrift in de prijs.

Waarom lopen de prijzen zo uiteen?

Zoek je online rond, dan vind je voor hetzelfde product bedragen die ver uit elkaar liggen. Dat komt door drie dingen.

1. Vast tarief of uurtarief

Notariskantoren rekenen op twee manieren. Bij een vast tarief weet je vooraf wat je betaalt, ongeacht hoeveel tijd het kost. Bij een uurtarief hangt de eindfactuur af van de bestede uren. Dat weet je vooraf per definitie niet. Een genoemd bedrag is dan een schatting, geen prijs.

Geen van beide is per definitie duurder. Maar het maakt vergelijken lastig en het verklaart een groot deel van de verschillen die je online ziet.

2. Wat er wel en niet bij zit

Het ene bedrag is inclusief btw en afschrift, het andere niet. Soms is een verblijvingsbeding inbegrepen, soms is dat een meerprijs. Vergelijk daarom niet de bedragen maar de lijstjes: welke onderwerpen zitten erin en wat kost het als je er iets bij wilt.

3. Hoeveel voorwerk je zelf doet

Een traject waarin alles in gesprekken wordt uitgevraagd kost meer tijd dan een traject waarin je de vragen zelf beantwoordt. Dat is het verschil tussen een klassiek en een online traject, niet tussen een goede en een slechte akte.

Wat levert het op tegenover wat het kost?

Dit is de vraag die zelden gesteld wordt, terwijl het de enige is die de prijs in verhouding zet. Een samenlevingscontract is niet verplicht. Maar zonder contract mis je een aantal dingen die samen een veelvoud van de prijs waard zijn.

Erfbelasting

Met een notarieel samenlevingscontract kun je aanspraak maken op de partnervrijstelling voor de erfbelasting, in plaats van de gewone vrijstelling die voor iedereen geldt. Het verschil tussen die twee loopt in de honderdduizenden euro's. Voorwaarde is onder meer dat jullie een tijd op hetzelfde adres wonen en dat er een wederzijdse zorgverplichting in het contract staat. De actuele bedragen staan op onze pagina met de tarieven en vrijstellingen.

Partnerpensioen

Gehuwden hebben automatisch recht op elkaars partnerpensioen. Samenwoners niet: je meldt elkaar zelf aan en het fonds vraagt een bewijs dat jullie samenwonen, zoals een notarieel samenlevingscontract of een samenlevingsverklaring. Raadpleeg je pensioenreglement, want dit verschilt per fonds. Zie ook partnerpensioen voor samenwoners. Valt het weg terwijl de woning op twee inkomens is gekocht, dan is dat precies op het moment dat het niet uitkomt.

Je hypotheek

Sommige banken willen een notarieel samenlevingscontract zien als je samen een hypotheek afsluit. Dat is dus niet alleen een kwestie van willen maar soms van kunnen.

Fiscaal partnerschap

Met een notarieel contract kun je fiscaal partner zijn voor de inkomstenbelasting: samen aangifte doen en schuiven met aftrekposten. Lees fiscaal partnerschap voor samenwoners.

Bewijs van wat van wie is

Het minst spannende punt en in de praktijk het vaakst relevant. Wie heeft wat ingebracht, wie betaalde welk deel van de verbouwing en wat krijg je terug als het uitgaat? Zonder vastlegging is dat een discussie op het slechtste moment. Lees ook de voordelen van een notarieel samenlevingscontract.

Wat gebeurt er als je niets regelt?

Samenwonen zonder contract heeft vier voorspelbare gevolgen. Ze staan uitgebreider in ons artikel over de financiële risico's bij samenwonen zonder contract.

• Geen aanspraak op partnerpensioen, terwijl de vaste lasten wel doorlopen.
• Geen afspraken over de spullen. Hoe toon je aan wat van wie is?
• Meebetalen aan de woning van de ander zonder dat vastligt wat je terugkrijgt.
• Jullie zijn geen erfgenaam van elkaar. Dat lost een samenlevingscontract op zichzelf ook niet op. Daarvoor heb je een testament voor nodig. Het contract en het testament vullen elkaar aan.

Kan het ook zonder notaris?

Je mag samen afspraken op papier zetten zonder notaris. Voor de afspraken tússen jullie kan dat werken. Maar voor de dingen waar het bij overlijden of een breuk op aankomt, loop je vast: pensioenfondsen, banken en de Belastingdienst vragen doorgaans een notarieel contract en een notariële akte heeft bewijskracht die een zelfgemaakt papier niet heeft.

Daar komt bij dat de bepalingen die het meeste waard zijn ook het lastigst zelf goed te formuleren zijn. Het verblijvingsbeding en de verzorgingsplicht zijn daar de voorbeelden van: kleine tekstblokken met grote gevolgen. Die zorgverplichting voorkomt bovendien dat betalingen aan elkaar als schenking worden gezien.

Meer hierover in is een samenlevingscontract verplicht?

Contract, trouwen of geregistreerd partnerschap?

Een samenlevingscontract is niet de enige manier om je relatie juridisch te regelen en de kosten verschillen sterk per route. Kort gezegd:

• Samenlevingscontract. Je kiest zelf wat je vastlegt. Je bent geen automatisch erfgenaam van elkaar en er ontstaat geen gemeenschap van goederen. Eenmalige kosten bij de notaris en verder niets.
• Trouwen of geregistreerd partnerschap. Veel gevolgen ontstaan automatisch: je erft van elkaar, je hebt recht op partnerpensioen en er ontstaat een beperkte gemeenschap van goederen. Je betaalt leges aan de gemeente. Wil je van de standaardregels afwijken, dan komen daar huwelijkse voorwaarden bij de notaris bij.

Welke route goedkoper is hangt dus af van wat je wilt regelen. Een kaal geregistreerd partnerschap is niet vergelijkbaar met een contract op maat en huwelijkse voorwaarden zijn een ander product dan een samenlevingscontract. Vergelijk daarom niet de bedragen maar wat je ervoor krijgt.

Wanneer pas je het contract aan?

Een samenlevingscontract is geen eenmalige handeling die je daarna vergeet. Laat het nakijken als er iets wezenlijks verandert:

• jullie kopen samen een woning of een van beiden brengt geld in;
• er komt een kind;
• de inkomensverhouding verschuift sterk;
• een van beiden begint een onderneming;
• jullie gaan alsnog trouwen of een geregistreerd partnerschap aan.

Vaak volstaat een aanvulling en hoeft niet het hele contract opnieuw.

Waarop kun je besparen?

• Doe het voorwerk zelf. Dat is het grootste verschil in prijs en het kost je akte niets.
• Kies in één keer wat je nodig hebt. Bouw je bij Basis meerdere losse clausules bij, dan ben je meestal duurder uit dan wanneer je meteen voor Compleet gaat. Reken het even na.
• Neem testamenten meteen mee als je die toch wilt. Samen in één traject is voordeliger dan later apart en je bent in één keer klaar.
• Betaal niet voor wat je niet gebruikt. Heb je geen koopwoning en geen ongelijke inbreng, dan heb je waarschijnlijk minder nodig dan je denkt.

Waar let je op bij het kiezen van een notaris?

• Is het genoemde bedrag een vaste prijs of een schatting?
• Is het inclusief btw en inclusief het afschrift?
• Welke onderwerpen zitten erin en wat kost het als je er iets bij wilt?
• Teken je bij een echte notaris of loopt het via een tussenpartij?
• Wanneer betaal je: vooraf of achteraf?

Komen er nog kosten bij?

Bij ons niet. Het bedrag dat je ziet is inclusief btw en inclusief het afschrift. Er zijn geen inschrijfkosten, geen dossierkosten en geen toeslag voor het passeren. Je betaalt achteraf, dus je zit nergens aan vast voordat je weet waar je aan toe bent.

Veelgestelde vragen

Is een samenlevingscontract verplicht?

Nee. Maar sommige banken vragen erom bij een hypotheek en pensioenfondsen vaak voor het partnerpensioen.

Hoe snel kan het geregeld zijn?

Het voorwerk doe je in je eigen tempo. Daarna maak je een afspraak om te tekenen. Op de pagina over het samenlevingscontract staat wanneer de eerstvolgende plek vrij is.

Moeten we allebei komen?

Ja. Een samenlevingscontract wordt door jullie samen bij de notaris ondertekend.

Erven we van elkaar met een samenlevingscontract?

Nee. Daarvoor is een testament nodig. Een verblijvingsbeding regelt wel wat er met jullie gezamenlijke spullen gebeurt, maar dat is iets anders dan erven.

Kunnen we het later aanpassen?

Ja. Verandert jullie situatie, bijvoorbeeld door een koophuis, een kind of een ongelijke inbreng, dan kun je het contract laten wijzigen. Zie je samenlevingscontract wijzigen of beëindigen.

Wat kost een samenlevingscontract met testamenten?

Bij ons € 875,- voor het contract en een testament voor ieder van jullie. Waarom dat samen goedkoper is dan los lees je in wat kost een samenlevingscontract met testamenten.

Wat kost het om het contract te beëindigen?

Gaan jullie uit elkaar, dan stopt het samenlevingscontract niet vanzelf. Wat je daarvoor kwijt bent hangt vooral af van wat jullie samen hebben.

• Alleen het contract zelf. In de meeste contracten staat hoe je het beëindigt, meestal met een aangetekende brief aan elkaar. Daar komt geen notaris aan te pas.
• Een koophuis samen. Blijft één van jullie in het huis wonen, dan gaat de woning bij de notaris op naam van die persoon. Dat is een akte van verdeling en dat is veruit de grootste kostenpost bij uit elkaar gaan.
• Pensioen en verzekeringen. Een partnerpensioen of een overlijdensrisicoverzekering pas je aan bij de instantie zelf, niet bij de notaris.

Wat er verder bij komt kijken lees je in Einde samenwonen.

En als je kiest voor trouwen of een geregistreerd partnerschap?

Die keuze gaat over veel meer dan geld, maar de prijsvraag komt vaak als eerste. Trouwen en een geregistreerd partnerschap regel je bij de gemeente en wat je daar betaalt verschilt per gemeente en zelfs per dag van de week. Een samenlevingscontract regel je bij de notaris en bij ons kost dat € 439,- inclusief btw.

Het echte verschil zit niet in de prijs maar in wat je krijgt. Bij trouwen en een geregistreerd partnerschap ontstaat er van rechtswege een gemeenschap van goederen en erf je automatisch van elkaar. Bij samenwonen gebeurt dat geen van beide, ook niet met een samenlevingscontract: daarvoor is een testament nodig.

Meer daarover in Wat is een geregistreerd partnerschap?

Zijn de kosten aftrekbaar van de belasting?

Nee. De notariskosten voor een samenlevingscontract kun je niet aftrekken van je inkomstenbelasting. Aftrekbaar zijn alleen kosten die horen bij de financiering van je eigen woning, zoals de hypotheekakte en de taxatie. Een samenlevingscontract valt daar niet onder, ook niet als je geldverstrekker erom vraagt bij het afsluiten van de hypotheek.

Wil je alles in één keer? Bekijk het complete samenlevingscontract of het contract met testamenten.