Zorgreserve in je levenstestament: geld voor jezelf houden

Wil je blijven schenken maar ook geld houden voor je eigen zorg? Lees hoe je een zorgreserve bespreekt, onderbouwt en laat controleren in je levenstestament.

Door mr R.T. van Leeuwen, notaris te Utrecht4 min leestijdBijgewerkt

Kort antwoord

Bespreek welke middelen beschikbaar moeten blijven voor jouw wonen, verzorging en onverwachte uitgaven. Onderbouw dat met inkomsten, lasten en mogelijke veranderingen. Laat de notaris vastleggen hoe deze zorgreserve wordt meegewogen vóór een schenking. Er is geen bedrag dat voor iedereen een passende reserve vormt.

Je wilt misschien je kinderen blijven helpen. Tegelijk kan je eigen leven veranderen. Extra ondersteuning thuis, een verhuizing of tegenvallende inkomsten kunnen meer geld vragen dan je nu verwacht.

Wat bedoelen we met een zorgreserve?

In dit artikel is de zorgreserve een zelf gekozen financieel uitgangspunt voor je eigen behoeften. Het is geen aparte belastingvrijstelling of standaardbedrag van het CAK. Je spreekt af hoe de gevolmachtigde hiermee rekening houdt.

Een bedrag in de akte zet niet vanzelf geld op een geblokkeerde rekening. Bespreek of het om een concrete beperking van de bevoegdheid of om een interne instructie gaat. Dat verschil is belangrijk voor uitvoering en controle.

Welke gegevens gebruik je voor de berekening?

  • Inkomsten die naar verwachting blijven doorlopen.
  • Woonlasten en noodzakelijke dagelijkse uitgaven.
  • Mogelijke kosten van aanvullende hulp of woningaanpassingen.
  • Schulden, belastingen en andere verplichtingen.
  • Geld dat direct beschikbaar is en vermogen dat eerst verkocht moet worden.
  • De financiële positie van een partner die op jouw bijdrage rekent.

Maak onderscheid tussen bezit en beschikbaar geld. Een woning of belegging kan waarde hebben zonder dat je er iedere maand een rekening mee kunt betalen.

Fictief voorbeeld: een tekort per maand

Stel dat Noor in een fictieve begroting € 2.500 per maand ontvangt en € 3.000 uitgeeft. Het verschil is € 500. Onderstaande tabel laat alleen zien hoe je zo’n tekort zichtbaar maakt.

Fictieve postBerekeningUitkomst
Maandelijks tekort€ 3.000 min € 2.500€ 500
Tekort over tien jaar€ 500 maal 120 maanden€ 60.000
Extra eenmalige uitgavenFictieve begrotingspost€ 10.000
Totaal in dit voorbeeld€ 60.000 plus € 10.000€ 70.000

Tien jaar is hier een rekenperiode en geen voorspelling van zorgduur of levensverwachting. De tabel bevat geen inflatie, gewijzigde zorgbehoefte of andere onzekerheden. € 70.000 is dus geen aanbevolen reserve en betekent ook niet dat alles daarboven kan worden geschonken.

Is de reserve hetzelfde als het vermogen dat het CAK meetelt?

Nee. Het CAK heeft eigen berekeningsregels. Bij de Wlz-bijdrage zijn onder meer inkomen, vermogen, partner en zorgvorm relevant. Het CAK gebruikt in beginsel gegevens van twee jaar eerder.

Een zelf benoemde zorgreserve wordt niet door die naam buiten de berekening gehouden. Laat gevolgen van schenken of een woningverkoop afzonderlijk beoordelen. De praktische zorgroute staat in zorg aanvragen en de eigen bijdrage.

Wat bespreek je met de notaris?

Bespreek wanneer schenkingen moeten worden uitgesteld, wie de begroting controleert en hoe veranderingen worden verwerkt. Wil je een vast minimum of een berekening die met je situatie meebeweegt? Wie beslist bij onzekerheid?

Een mogelijke gesprekstekst is: beoordeel vóór een schenking of mijn noodzakelijke uitgaven en verwachte zorg voldoende zijn gedekt. Dit is een gesprekspunt en geen kant-en-klare juridische bepaling.

Lees schenkafspraken in je levenstestament voor ontvangers, bedragen en de schenkbevoegdheid. De reserve vult die afspraken aan.

Wanneer kijk je opnieuw naar de reserve?

Spreek een periodieke controle af en een extra beoordeling bij grote veranderingen. Denk aan hogere zorgkosten, verlies van inkomen of verhuizing. Leg de gebruikte gegevens en de reden van een beslissing vast.

De KNB wijst in haar rapport over toezicht op het belang van inkomsten, uitgavenpatroon en veranderende zorgkosten. Een oude begroting hoort daarom geen automatische toestemming voor nieuwe schenkingen te worden.

Je volgende stap

Maak een overzicht van je huidige inkomsten en noodzakelijke uitgaven. Bespreek mogelijke veranderingen met een financieel adviseur en laat de notaris de gewenste controle in je levenstestament verwerken.

Bronnen en achtergrond

Geraadpleegd op 11 oktober 2026.