De inhoud van een levenstestament: financiële en medische wensen (deel 2)

Wat leg je vast in een levenstestament?

Een levenstestament is een document waarin je vastlegt wie jouw belangen behartigt als je dat zelf niet meer kunt. In het eerste deel van deze gids bespraken we waarom een levenstestament zo belangrijk is. Nu gaan we dieper in op de inhoud. Je legt namelijk niet alleen een naam vast, maar je geeft ook concrete instructies voor zowel je financiële als je medische en persoonlijke zaken. Dit zorgt ervoor dat jouw wensen worden gerespecteerd, precies zoals jij het wilt.

De twee pijlers van een levenstestament

Een levenstestament bestaat meestal uit twee belangrijke onderdelen: een volmacht voor je financiële zaken en een volmacht voor je medische en persoonlijke wensen. Je wijst een of meerdere personen aan die je volledig vertrouwt om deze taken uit te voeren. Dit noemen we de gevolmachtigde(n). Je kunt ervoor kiezen om voor beide onderdelen dezelfde persoon aan te wijzen, bijvoorbeeld je partner, of om de taken te verdelen over verschillende personen, zoals een kind voor de medische zaken en een ander kind met meer financieel inzicht voor de geldzaken.

De financiële volmacht: wie regelt je geldzaken?

Het financiële deel van je levenstestament geeft je gevolmachtigde de bevoegdheid om je vermogen te beheren. Dit is vaak heel praktisch van aard en voorkomt dat er een bewindvoerder via de rechter moet worden aangesteld. Je geeft de gevolmachtigde de sleutels tot je financiële huishouding, dus het is cruciaal dat je hier heldere afspraken over maakt.

Wat mag de gevolmachtigde met je financiën doen?

Je kunt de bevoegdheden zo breed of zo beperkt maken als je zelf wilt. Standaard taken die je kunt opnemen zijn bijvoorbeeld:

• Het betalen van rekeningen, zoals de huur of hypotheek, verzekeringen en de boodschappen.
• Het beheren van je bank- en spaarrekeningen.
• Het doen van de jaarlijkse belastingaangifte.
• Het beheren van je beleggingen of je onderneming.
• Het verkopen van je woning als je bijvoorbeeld definitief naar een verpleeghuis verhuist. Dit moet je wel expliciet opnemen.

Door dit goed te regelen, zorg je ervoor dat je financiële leven gewoon door kan gaan, ook als jij de regie niet meer in handen hebt.

Schenkingen en giften: mag dat?

Een belangrijk punt om over na te denken zijn schenkingen. Misschien schenk je jaarlijks een bedrag aan je kinderen of kleinkinderen, of steun je een goed doel. Wil je dat dit doorgaat? Dan moet je dit expliciet in je levenstestament opnemen. Je kunt specifieke instructies geven, zoals het voortzetten van de jaarlijkse schenktraditie of het schenken tot een bepaald maximumbedrag. Zonder deze instructie mag een gevolmachtigde in principe geen schenkingen doen uit jouw vermogen.

Hoe houd je controle en toezicht?

Het geven van een volmacht is een grote vertrouwenskwestie. Om misbruik te voorkomen en extra controle in te bouwen, kun je een toezichthouder aanwijzen. Deze persoon controleert de handelingen van de gevolmachtigde. De gevolmachtigde moet dan periodiek, bijvoorbeeld jaarlijks, rekening en verantwoording afleggen aan de toezichthouder. Dit kan een familielid, een goede vriend of een professional zoals een accountant zijn. Het opstellen van een levenstestament is een zorgvuldig proces waarin je veel belangrijke keuzes maakt. Bij NotarisVandaag helpen we je om al deze wensen helder en juridisch correct vast te leggen in een levenstestament online voor 1 persoon.

De medische volmacht: wie spreekt namens jou met de arts?

Naast geldzaken zijn er ook belangrijke beslissingen te nemen over je gezondheid en persoonlijke verzorging. In de medische volmacht wijs je iemand aan die namens jou met artsen en zorgverleners mag overleggen als je dat zelf niet meer kunt. Deze persoon wordt jouw vertegenwoordiger en spreekbuis voor medische zaken.

Wat zijn medische wensen?

In dit deel van je levenstestament geef je aan wat jouw wensen zijn op medisch gebied. Het gaat hierbij niet alleen om grote levensbeëindigende beslissingen, maar ook om praktische zaken. Denk bijvoorbeeld aan:

• Toestemming geven voor medische onderzoeken of behandelingen.
• Inzage krijgen in je medisch dossier.
• De keuze voor een bepaalde zorginstelling of juist de wens om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen.
• Wensen rondom persoonlijke verzorging, zoals kleding, kapper of dagbesteding.

Het is belangrijk om te weten dat een arts niet verplicht is om een medische wens, zoals een verzoek om euthanasie, uit te voeren. Een arts moet zich altijd houden aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen. Meer informatie over de rechten van de patiënt vind je op de website van de Rijksoverheid.

Het behandelverbod en de niet-reanimatieverklaring

Je kunt in je levenstestament ook een behandelverbod opnemen. Hiermee geef je aan dat je in een bepaalde situatie geen medische behandeling meer wilt ondergaan. Bijvoorbeeld als je in een vergevorderd stadium van dementie bent en een longontsteking krijgt. Een arts is wettelijk verplicht om een behandelverbod te respecteren, mits het duidelijk en weloverwogen is opgesteld. Daarnaast kun je een niet-reanimatieverklaring opnemen. Dit is een sterke aanwijzing voor een arts, maar geen absoluut verbod. Bespreek deze wensen altijd goed met je arts en je gevolmachtigde, zodat zij op de hoogte zijn en weten wat voor jou belangrijk is.

Wanneer treedt het levenstestament in werking?

Je bepaalt zelf wanneer de volmachten in je levenstestament ingaan. Er zijn twee mogelijkheden:

1. Direct na ondertekening: De gevolmachtigde kan direct handelen. Dit is praktisch, bijvoorbeeld als je door een ongeluk tijdelijk niet kunt handelen, maar vereist wel 100% vertrouwen.
2. Na een medische verklaring: De volmacht wordt pas actief nadat een onafhankelijke arts heeft vastgesteld dat je wilsonbekwaam bent. Dit biedt een extra zekerheid, maar kan in acute situaties voor vertraging zorgen.

De notaris kan je helpen de voor- en nadelen van beide opties af te wegen en te bepalen wat het beste bij jouw situatie past. Informatie over wilsbekwaamheid en de rol van de notaris is te vinden op notaris.nl.

Is een levenstestament voor altijd?

Een levenstestament is een levend document. Zolang je wilsbekwaam bent, kun je het op elk moment laten aanpassen of herroepen via de notaris. Veranderingen in je persoonlijke situatie, zoals een scheiding, het overlijden van een gevolmachtigde of een veranderde visie op medische behandelingen, kunnen een reden zijn om je levenstestament te herzien. Het is verstandig om je levenstestament elke paar jaar opnieuw door te lezen om te controleren of het nog steeds aansluit bij je wensen.

Let op: de informatie in dit artikel is van algemene aard en is geen vervanging voor persoonlijk juridisch advies. Elke situatie is uniek. Voor advies dat is afgestemd op jouw persoonlijke omstandigheden, raden we je aan contact op te nemen met een notaris.